Na etapie budowy domu, a konkretniej w momencie prac dekarskich i budowy konstrukcji oraz połaci dachowej dobrze pomyśleć o budowie kominów wentylacyjnych. Nie powinny być one sprowadzane do roli nic nie znaczącego elementu konstrukcyjnego: są bowiem gwarancją utrzymania w domu zdrowego mikroklimatu, bo to właśnie dzięki nim może zostać zrealizowany cały proces wymiany powietrza. Kominy wentylacyjne dzięki tak zwanemu efektowi kominowemu zapewniają płynne dostawy powietrza i jego prawidłowy obieg, zapobiegają rozwojowi wilgoci i pleśni, ale i wspierają bezpieczeństwo poprzez eliminację spalin.
Wentylacja w polskich realiach jest regulowana literą prawa, a dokładne przepisy są zawarte w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Choć dokumentacja ta jest obszerna i zawiera w sobie wiele regulacji, dla inwestora najistotniejsze są wytyczne w zakresie wentylowania i klimatyzacji dla budynków. Rozporządzenie jasno precyzuje przepisy dotyczące między innymi projektowania systemów wentylacji i klimatyzacji.
Wentylacja grawitacyjna to tradycyjny system wentylacji stosowany powszechnie w budownictwie od bardzo dawna. Choć obecnie stosowanie wentylacji grawitacyjnej w nowoczesnym i energooszczędnym budownictwie staje się coraz bardziej ograniczone z uwagi na zwiększone straty ciepła jakie generuje wentylowanie budynku w taki sposób to jednak wciąż jest to powszechnie spotykany rodzaj wentylacji.
Wentylacja grawitacyjna działa na zasadzie różnicy gęstości pomiędzy powietrzem na zewnątrz i wewnątrz budynku. Ciepłe powietrze znajdujące się w budynku charakteryzuje się mniejszą gęstością niż chłodniejsze powietrze zewnętrzne, a w związku z tym powietrze wewnętrzne jest też lżejsze. W połączeniu z prawidłowo wymurowanymi i drożnymi kominami wentylacyjnymi powstaje zjawisko ciągu kominowego, które powoduje że ciepłe lecz zużyte powietrze wewnętrzne zostaje usunięte poza budynek, a w jego miejsce następuje infiltracja chłodnego, świeżego powietrza z zewnątrz.
Zasadniczą wadą wykorzystania wentylacji grawitacyjnej jest brak wpływu użytkowników budynku na jej pracę i regulację jej intensywności oraz zwiększone straty ciepła niż w przypadku wykorzystania wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła. Wentylacja grawitacyjna nie jest bowiem sterowalna, a jej intensywność zależy w dużej mierze od temperatur powietrza w budynku oraz na zewnątrz oraz od możliwości infiltracji powietrza z zewnątrz do poszczególnych wentylowanych pomieszczeń. Efektywność wentylacji grawitacyjnej spada wraz ze spadkiem różnicy temperatur przez co w lecie jej wydajność jest znikoma, a cyrkulację powietrza oraz przepływ powietrza w nowym oraz modernizowanym budownictwie skutecznie utrudniają obecne trendy w budownictwie polegające na zwiększonej jakości izolacji i szczelności budynku.
Warto pamiętać, że kratka wentylacyjna, zarówno w przypadku wentylacji łazienki, jak i innych pomieszczeń w domu jest tylko i wyłącznie elementem końcowym całego systemu. W przypadku wentylacji naturalnej zastosowanie kratki wentylacyjnej ma największy sens wtedy, kiedy istnieje odpowiedni ciąg kominowy przy jednoczesnym nawiewaniu powietrza zewnętrznego. Kratka pełni też funkcję ochronną dla instalacji i przewodów wentylacyjnych.
Nowoczesne systemy wentylacji grawitacyjnej, tzw. wentylacja hybrydowa może być skutecznym rozwiązaniem problemów wentylacji grawitacyjnej w nowym, modernizowanym ale również starszym budownictwie. Dzięki wykorzystaniu urządzeń wspomagających pracę wentylacji grawitacyjnej, wytworzeniu odpowiedniego ciągu kominowego i sterowania ilością i temperaturą powietrza infiltrującego można znacznie usprawnić i unowocześnić tradycyjną wentylację grawitacyjną. Nasady kominowe z powodzeniem mogą być wykorzystywane między innymi do wspomagania odprowadzania spalin z urządzeń.
Stosowanie specjalnych nasad kominowych, które są urządzeniami wspomagającymi wytworzenie ciągu kominowego bez względu na różnicę temperatur pomiędzy powietrzem zewnętrznych, a powietrzem w budynku można w prosty sposób cieszyć się sprawną i efektywną wymianą powietrza bez inwestowania w droższe systemy wentylacji mechanicznej i bez konieczności wykonania specjalnego systemu dystrybucji powietrza jak ma to miejsce właśnie w przypadku stosowania wentylacji mechanicznej. Zastosowanie nasad kominowych określono i opisano w polskim prawie budowlanym.
Obrotowe nasady kominowe wykorzystują siłę wiatru do wytworzenia ciągu kominowego w kominie wentylacji grawitacyjnej, a w przypadku braku wiatru lub braku ciągu wywołanego różnicą temperatur wykorzystują wbudowany silnik elektryczny do stabilizacji i wspomagania wytworzenia sztucznie ciągu kominowego. Tego typu nasady kominowej są zazwyczaj skorelowane z nawietrzakami zamontowanymi w oknach lub przegrodach zewnętrznych w poszczególnych wentylowanych pomieszczeniach. Nawietrzaki umożliwiają regulowany dopływ powietrza zewnętrznego w miejsce powietrza usuwanego oraz sterowanie jego temperaturą dzięki wbudowanej nagrzewnicy elektrycznej. Tego rodzaju system wentylacji umożliwia użytkownikowi pełną regulację pracy nasady kominowej oraz nawietrzaka.
Ciąg kominowy jest podstawowym mechanizmem umożliwiającym prawidłowe działanie wentylacji grawitacyjnej. Dzięki niemy możliwy jest przepływ powietrza w pionowych przewodach kominowych wentylacji grawitacyjnej co w konsekwencji umożliwia wymianę powietrza w budynku, tzn. usunięcie ciepłego lecz zanieczyszczonego powietrza oraz infiltracje świeżego powietrza z zewnątrz.
Ciąg kominowy powstaje w wyniku różnicy ciśnień, gęstości i temperatury pomiędzy powietrzem zewnętrznym i wewnętrznym. W wyniku jego powstania ciepłe powietrze o niższej gęstości unosi się ku górze i jest usuwane z budynku dzięki kominom wentylacji grawitacyjnej. Powstanie ciągu kominowego umożliwia ponad to usunięcie powietrza zanieczyszczonego wilgocią, dwutlenkiem węgla oraz zapachami z wentylowanych pomieszczeń. Dopływ powietrza z zewnątrz nie byłby możliwy w przypadku wentylacji grawitacyjnej bez wystąpienia ciągu kominowego. Jedynie usunięcie powietrza z budynku może wytworzyć podciśnienie umożliwiające infiltrację powietrza zewnętrznego przez nieszczelności przegród budowlanych oraz stolarki drzwiowej i okiennej lub poprzez nawietrzaki, a prawidłowy ciąg kominowy zapobiega gromadzeniu się szkodliwych zanieczyszczeń w powietrzu wewnętrznym oraz gwarantuje komfort przebywania w obiekcie.
Jednym z zagrożeń, wynikających ze stosowania wentylacji grawitacyjnej, zwłaszcza w nowych lub modernizowanych, szczelnych i dobrze zaizolowanych obiektach jest wystąpienie ciągu wstecznego. Na czym polega to zjawisko?
Zjawisko ciągu wstecznego charakteryzuje się odwróceniem ciągu kominowego w wyniku czego powietrze infiltruje do budynku poprzez komin zamiast przez niego eksfiltrować. Zjawisko to sprawia, że prawidłowe wntylowanie pomieszczeń nie jest możliwe, a wentylacja grawitacyjna przestaje spełniać swoje zadanie.
Ciąg wsteczny powstaje w kilku przypadkach. Najczęstszymi z nich są:
Skutecznymi metodami eliminacji i zapobiegania wystąpienia ciągu kominowego są przede wszystkim regularne czyszczenie oraz kontrola stanu i drożności przewodów wentylacyjnych. Stosowanie nasad kominowych wspomagających ciąg kominowy i zapobiegających pojawieniu się ciągu wstecznego oraz zwiększenie wysokości lub ocieplenie przewodu kominowego co zapewnia lepszy ciąg i zapobiega wychładzaniu się przewodu kominowego co zwłaszcza w zimnych okresach roku utrudnia powstanie ciągu kominowego.
Wystąpienie ciągu wstecznego zwłaszcza w przewodach dymowych może być bardzo niebezpieczne. Cofanie dymu i spalin może doprowadzić nie tylko do uszkodzenia źródeł ciepła, ale także może być przyczyną zatruć i znacznego zanieczyszczenia powietrza w budynku.
Montaż tzw. strażaka na kominie znacznie obniża ryzyko wystąpienia zjawiska ciągu wstecznego na kominach dymowych i spalinowych. Nasady kominowe zabezpieczające wylot tego typu kominów, takie jak strażak kominowy nie tylko poprawiają ciąg kominowy ale też chronią przewód kominowy przed uszkodzeniami spowodowanymi przedostaniem się do jego wnętrza opadów atmosferycznych i wilgoci pochodzącej z zewnątrz.
Działanie strażaka na kominie jest bardzo proste, strażak jest rodzajem nasady kominowej, która ustawia się zgodnie z kierunkiem wiatru umożliwiając jednocześnie usuwanie dymu lub spalin z komina zawsze na stronę zawietrzną, czyli przeciwną niż strona z której wieje wiatr. Poprawia to znacznie ciąg kominowy i jest skuteczną ochroną wylotu przed opadami atmosferycznymi.
We współczesnym budownictwie, stawiającym mocne akcenty na energooszczędność, izolację oraz redukcję strat ciepła, naturalna instalacja wentylacyjna nie przyniesie nam żadnych korzyści, a wręcz wygeneruje spore straty w co miesięcznym budżecie domowym. Dlatego ciężko zgodzić się ze stwierdzeniem, że jest to najtańsza i najprostsza forma wentylowania domu, bo jest taka, ale tylko na etapie jego budowy.
Co dalej? W momencie zamieszkania i eksploatacji domu fakt, że wentylacja grawitacyjna nie wymaga zasilenia prądem nie jest już dobrym argumentem: inwestor zaczyna odczuwać znaczne straty ciepła i działanie wentylacji grawitacyjnej w pełni uzależnione od pogody i warunków. Jest to szczególnie uciążliwe zimą: do domu wraz z otwarciem drzwi czy okien zostają nawiewane pyły, smog, a pomieszczenia zaczynają się wychładzać w ekspresowym tempie. Ponowne ich dogrzanie do zadanej temperatury powoduje wzrost kosztów ogrzewania. Koszmar każdego inwestora: skroplone szyby, wilgoć na ścianach, zaduch, nieprzyjemne zapachy: to wszystko to red flagi informujące nas o tym, że w naszym domu wentylacja nie działa prawidłowo.
Warto też podkreślić, że jeśli budynek w ogóle nie posiada komina nie ma możliwości zastosowania systemu wentylacji grawitacyjnej.
Mechaniczne wspomaganie procesu wymiany powietrza w domu, czyli wentylacja mechaniczna wywiewno-nawiewna uzupełniona dodatkowo o możliwość odzysku ciepła z wywiewanego powietrza to skuteczna alternatywa dla domu, który nie ma kominów wentylacyjnych lub dla inwestorów, którzy nie chcą ponosić konsekwencji finansowych niewystarczającej wentylacji grawitacyjnej w nowoczesnym domu.
Zapewnienie świeżego i przefiltrowanego powietrza nie byłoby możliwe gdyby nie centrala wentylacyjna, czyli rekuperator, którego kluczowym elementem wyposażenia jest wymiennik ciepła. Jak wygląda ten proces krok po kroku?
Wentylacja mechaniczna z rekuperacją odznacza się znakomitą efektywnością, zwłaszcza zimą: nie generuje strat ciepła, wręcz przeciwnie, dzięki odzyskowi energii cieplnej zużytego powietrza obniża rachunki za ogrzewanie.
Wentylacja bez komina? Tak, ale tylko w przypadku rekuperacji, która nie wymaga od inwestora budowy tradycyjnego komina wentylacyjnego. W przypadku tego systemu powietrze jest zasysane i odprowadzane za pośrednictwem kanałów wentylacyjnych, czerpni oraz wyrzutni. Te elementy oraz przewody wentylacyjne są wystarczające by oszczędzić miejsce i koszty, a jednocześnie zyskać pełną kontrolę nad jakością powietrza w budynku.
biuro@ecocomfort.pl
603 908 700