By wesprzeć transformację energetyczną poszczególne kraje tworzą szeroką ofertę dofinansowań do odnawialnych źródeł ciepła. Polska nie jest wyjątkiem: by promować zrównoważony rozwój, strumień dopłat do pomp ciepła płynie do przyszłych prosumentów zarówno w ramach regionalnych programów operacyjnych, jak i wsparcia rządowego. Zastanawiasz się nad wymianą źródła ciepła lub budujesz dom i chcesz ekologiczny i oszczędny system grzewczy? Z tego artykułu dowiesz się:
Zacznijmy jednak od wyjaśnienia, czym jest pompa ciepła i czy sama inwestycja jest opłacalna z ekonomicznego puntu widzenia?
Pompy ciepła to ekologiczne, nowoczesne i oszczędne urządzenia grzewcze, które czerpią energię termiczną ze środowiska naturalnego, a zatem z całkowicie odnawialnych zasobów do których zaliczamy powietrze atmosferyczne (powietrzna pompa ciepła), grunt (gruntowa pompa ciepła) lub zbiorniki wodne (wodna pompa ciepła). Pompa ciepła nie wytwarza energii, ale zgodnie z nazwą pompuje ją z dolnego źródła ciepła (czyli środowiska naturalnego) do górnego źródła ciepła, czyli instalacji CO w budynku przy współudziale poszczególnych elementów pompy ciepła: parownika, sprężarki, skraplacza i zaworu rozprężnego.
Zalety pomp ciepła można by wymieniać bardzo długo, skupmy się jednak na najważniejszych kwestiach: pompy ciepła nie wymagają adaptacji pomieszczenia na kotłownię, mogą zostać zamontowane w dowolnym pomieszczeniu technicznym w domu, decydując się na montaż pompy ciepła na etapie budowy nie musimy wznosić kominów wentylacyjnych, co jest znaczną oszczędnością. Same pompy ciepła są także urządzeniami wielofunkcyjnymi: służą do pokrycia zapotrzebowania budynku na ciepło, ale także do przygotowania ciepłej wody użytkowej, a pompy rewersyjne dzięki odwróconemu biegowi termodynamicznemu mogą także chłodzić budynek w porze letniej. Zakup pompy ciepła warto także rozważyć ze względu na ciągle rosnące ceny paliwa gazowego oraz szybki okres zwrotu inwestycji, który jest możliwy dzięki licznym dofinansowaniom.
Choć poszczególne programy dopłat różnią się pomiędzy sobą, łączy je wspólny mianownik: dopłaty do pomp ciepła w większości przysługują tylko wtedy, kiedy całość inwestycji jest zrealizowana.
Pomiędzy różnymi rodzajami dofinansowań zauważymy różnicę w grupie beneficjentów, którym przysługują dopłaty do pomp ciepła w ramach programu, różne będą także kwoty dotacji na zakup i montaż pompy ciepła.
Z punktu widzenia inwestora, decydującego się na montaż pompy ciepła w nowym domu, ważny jest flagowy program promowany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. „Moje ciepło”, bo to o nim mowa ma być wsparciem dla właścicieli domów jednorodzinnych i budynków mieszkalnych, którzy chcą, by system grzewczy w ich domach opierał się na pompie ciepła. Realizowany ze środków funduszu modernizacyjnego program cieszy się dużym zainteresowaniem, co obrazuje tylko chęć inwestycji w odnawialne źródła ciepła.
Program stworzony przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oferuje przyszłym prosumentom dotację do 30 procent lub 45 procent kosztów kwalifikowanych, w zależności od standardu energetycznego budynku.
Maksymalna kwota dotacji w ramach programu „Moje ciepło” wynosi 21 tysięcy złotych na jedną pompę ciepła (najczęściej gruntowe pompy ciepła generują największe koszty, zatem w przypadku tego rodzaju pompy dofinansowanie będzie większe).
By dostać dofinansowanie do pompy ciepła w ramach „Mojego ciepła” musisz spełnić następujące warunki:
Mój Prąd to coroczne programy dofinansowania do fotowoltaiki. Dlaczego o nich wspominamy? Ponieważ instalację pompy ciepła warto rozszerzyć o montaż paneli PV. Panele fotowoltaiczne wyprodukują prąd konieczny do zasilenia urządzeń elektrycznych w domu, w tym także energię konieczną do pracy pompy ciepła. Decydując się na instalację hybrydową stawiamy na samowystarczalność energetyczną naszego domu, a także zyskujemy redukcję kosztów ogrzewania budynku.
Dla właścicieli budynków mieszkalnych, domów jednorodzinnych którzy zainstalowali:
Podobnie jak w przypadku „Mojego ciepła”, tak i w nowej edycji „Mojego prądu” warunkiem koniecznym jest już przyłączenie do sieci elektroenergetycznej.
W szóstej edycji programu w ramach Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, prosumenci mogą liczyć na dofinansowanie do fotowoltaiki wynoszące 7 tysięcy złotych i 16 tysięcy złotych do magazynu energii, pod warunkiem, że kwota dofinansowania nie przekracza 50 procent kosztów kwalifikowanych. Wartą zauważenia kwestią jest fakt, że w ostatnich edycjach mimo wyczerpania dedykowanej puli środków, nabór wniosków trwał nadal.
Montażem pomp ciepła mogą interesować się także właściciele starszego typu budynków, którzy widzą konieczność wymiany nieefektywnych źródeł ciepła na nowoczesne systemy grzewcze. Zakup pompy ciepła, która będzie służyła do ogrzewania i podgrzewania ciepłej wody użytkowej może być w takiej sytuacji częściowo sfinansowany przede wszystkim z programu Czyste Powietrze, ale dofinansowanie na pompę ciepła można także otrzymać w ramach środków pozyskanych w programie Stop Smog.
Montażem pomp ciepła mogą interesować się także właściciele starszego typu budynków, którzy widzą konieczność wymiany nieefektywnych źródeł ciepła na nowoczesne systemy grzewcze. Zakup pompy ciepła, która będzie służyła do ogrzewania i podgrzewania ciepłej wody użytkowej może być w takiej sytuacji częściowo sfinansowany przede wszystkim z programu Czyste Powietrze, ale dofinansowanie na pompę ciepła można także otrzymać w ramach środków pozyskanych w programie Stop Smog.
Od czerwca 2024 w program Czyste Powietrze zmienił nieco zasady przyznawania dopłaty do pomp ciepła, tak, aby dostosować się do obowiązujących przepisów.
O czym muszą pamiętać beneficjenci ubiegający się o dotację na zakup pompy ciepła w budynkach modernizowanych? Oto dwie najważniejsze aktualizacje:
Maksymalne dofinansowanie do pompy ciepła w ramach programu czyste powietrze jest zależne od dochodów wnioskodawcy, a także tego czy montaż pompy ciepła jest przewidziany w gospodarstwie jednoosobowym, czy też gospodarstwie wieloosobowym. Stąd też podział na trzy poziomy.
Dofinansowanie do pompy ciepła w takim przypadku wynosi 13.500zł (pompa ciepła powietrze woda) lub 20.250zł (gruntowa pompa ciepła). Maksymalne dofinansowanie do pompy ciepła z wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska w takim przypadku wyniesie 30 tysięcy złotych.
W takim przypadku, w ramach programu Czyste Powietrze maksymalne dofinansowanie do pompy ciepła wynosi 37 tysięcy złotych, w zależności od wybranej opcji, czyli maksymalnie 18 tysięcy złotych dla pompy ciepła powietrze woda oraz 27 tysięcy złotych, jeśli na źródło ciepła zostanie wybrana pompa gruntowa.
Trzeci poziom uprawnia do najwyższego poziomu finansowania, maksymalne dofinansowanie w tej puli to aż 69 tysięcy złotych, w zależności od tego na jaką opcję zdecyduje się beneficjent.
Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej to nie jedyne opcje na pozyskanie dotacji na zakup i montaż pompy ciepła. Dofinansowanie do pompy ciepła można także uzyskać w ramach programu Stop Smog realizowanego na poziomie gminnym. Kto może skorzystać z dopłaty na pompę ciepła w takim przypadku?
Ci, których miesięczny dochód na jedno członka gospodarstwa domowego nie przekracza 175% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i adekwatnie w gospodarstwie wieloosobowym 125%.
Propozycją dla osób fizycznych będących właścicielami lokali w budynkach wielorodzinnych jest „odnoga” programu Czyste Powietrze, a mianowicie program Ciepłe Mieszkanie.
Ciepłe Mieszkanie to program skierowany do właścicieli oraz współwłaścicieli lokali mieszkalnych w budynkach wielorodzinnych, ale i najemców posiadających zgodę zarządcy/właściciela na przeprowadzenie prac, a także dla wspólnot mieszkaniowych planujących termomodernizację wspólnych części zamieszkałego przez nich budynku.
W ramach programu „Ciepłe Mieszkanie” można zyskać dopłaty do pomp ciepła powietrze/woda lub powietrze/powietrze, modernizacji instalacji CO w budynku, ale też do instalacji wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła, a także termomodernizacji nieruchomości.
Wysokość finansowania dla osób fizycznych jest uzależniona od poziomu ich dochodu i tak:
Wspólnoty mieszkaniowe mogą uzyskać dofinansowanie pokrywające do 60% kosztów kwalifikowanych, w zależności od zakresu realizowanego przedsięwzięcia.
By uzyskać dofinansowanie do pompy ciepła należy przestrzegać terminów – jeśli nabór wniosków odbywa się w ściśle określonym czasie, wnioski po jego upływie nie będą już przyjmowane.
Każdy z wniosków musi zawierać określone dokumenty – wykaz koniecznych formalności najczęściej znajduje się na stronach WFOŚiGW. Spełnienie wymagań technicznych oraz dokumenty potwierdzające prawo do własności nieruchomości z wyodrębnioną księgą wieczystą mają kluczowe znaczenie i to o nie powinniśmy zadbać w pierwszej kolejności, jeśli planujemy złożyć wniosek o dofinansowanie.
Pompy ciepła są znakomitą alternatywą wobec paliw kopalnych, jednym z najnowocześniejszych, najbardziej ekonomicznych i ekologicznych źródeł ciepła dla domu o najwyższym wskaźniku efektywności energetycznej. Pompy ciepła idealnie spełniają swoją rolę w warunkach klimatu umiarkowanego, w którym znajduje się także Polska i zdają swój egzamin nawet przy temperaturach oscylujących wokół -20 stopni Celsjusza, choć tak srogie zimy są już rzadkością.
Warto skorzystać z mnogości dostępnych dofinansowań i dopłat zarówno na szczeblu rządowym, wojewódzkim, jak i gminnym, by móc skrócić czas zwrotu inwestycji i cieszyć się większymi oszczędnościami i niższymi kosztami. By wiedzieć jaką pompę ciepła wybrać dla danej inwestycji, cały system należy zaprojektować – prace projektowo-montażowe warto zlecić profesjonalnej firmie.