Filtr antysmogowy

Filtr antysmogowy to bardzo dokładny filtr powietrza, kompatybilny z systemami wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła oraz klimatyzacji, którego funkcja skupia się wokół ochrony instalacji przed nawiewaniem do wewnątrz domu drobnych pyłów PM10, PM25 i PM1, czyli pyłów smogowych. Filtry antysmogowe mogą łączyć różne rodzaje filtrów.

Budowa filtra antysmogowego

Na filtr antysmogowy składa się medium filtracyjne z mikrowłókien, separatory, uszczelki oraz rama filtra. Dokładny wygląd filtra antysmogowego zależy od jego rodzaju: czy inwestor zdecyduje się na filtr kieszeniowy lub kasetowy. Konstrukcja jest także zależna od tego czy będzie to filtr wstępny wyłapujący największe zanieczyszczenia, czy filtr dokładny. Filtry wstępne zawsze mają prostszą budowę: poza szczelną obudową najczęściej są to zwykłe maty lub włókniny o mniejszej gęstości.

Filtry antysmogowe w systemie rekuperacji

Filtr antysmogowy to dokładny filtr nawiewny, wysokiej skuteczności, który musi być montowany jedynie w centrali rekuperacyjnej, w kasecie filtracyjnej. Nie można go mylić z filtrem kanałowym, który montowany w obrębie kanałów, za centralą, w dużych instalacjach przemysłowych ma za zadanie chronić instalację przed zanieczyszczeniami zasysanymi z czerpni. Filtr antysmogowy z kolei ma chronić domowników przed zanieczyszczeniami powietrza, zwłaszcza w rejonach o dużym natężeniu smogu.

Filtr antysmogowy przed rekuperatorem

W typowych scenariuszach systemów rekuperacji filtry są fabrycznie umieszczone wewnątrz centrali wentylacyjnej. Możliwy jest jednak montaż filtra przed rekuperatorem (zwłaszcza w istniejących instalacjach, bez konieczności wymiany jednostki centralnej), ale przy jego wcześniejszym dobraniu. Taki filtr antysmogowy montowany na kanale czerpni, przed rekuperatorem nie może generować za dużego oporu przepływu powietrza: dlatego dane techniczne dotyczące maksymalnych dopuszczalnych oporów należy zweryfikować i pod ich kątem dokonywać wyboru produktu.

Gdzie stosować filtr antysmogowy?

Filtry dokładne nawiewne znajdują zastosowania przede wszystkim w regionach z dużym problemem smogu: głównie w Małopolsce i na Śląsku, gdzie poprawa jakości powietrza w domu i stosowanie filtra dokładnego jest koniecznością. Filtry antysmogowe sprawdzą się również w budynkach zlokalizowanych przy często uczęszczanych drogach i w okolicy w której mieszkańcy wciąż eksploatują tradycyjne „kopciuchy” przez co region boryka się z niską emisją.

Klasy filtrów antysmogowych

Filtry zapewniają skuteczną ochronę pod warunkiem ich optymalnego dobrania. Do niedawna obowiązywała klasyfikacja starszego typu (filtr F7, F8, F9) zastąpiona obecnie normą ISO 16890:

• filtry F7 (ePM1) zatrzymują ponad 55 procent pyłów PM1,
• filtr F8 to system filtracyjny, który wyłapuje około 70-80 procent pyłów ePM1,
• filtr dokładny F9 zapewnia jeszcze lepszą filtrację powietrza poprzez redukcję nawiewu smogu i drobnego pyłu o 90-95 %,
• filtry ePM10: filtry, które są w stanie wyłapać drobne zanieczyszczenia, cząstki o średnicy 10 µm, a zatem radzące sobie z większą frakcją pyłów zawieszonych; filtry PM10 zatrzymują około 80 % cząstek PM10. Są stosowane jako filtr wstępny,
• filtry ePM2.5, jak wskazuje nazwa przeznaczone do skuteczniejszego zatrzymywania jeszcze drobniejszych cząstek pyłu zawieszonego: filtry PM2.5 zatrzymują około 65 % cząstek PM2.5, filtr zatrzymuje także pozostałe pyły o większych cząsteczkach.

Filtry HEPA

Opcjonalnie, w przypadku bardzo dużych zanieczyszczeń pyłami zawieszonymi (np. domy zlokalizowane w obciążonych smogiem miejscowościach lub w strefach przemysłowych) można dodatkowo zastosować rozwiązanie w postaci osuszacza powietrza z filtrem HEPA, który zatrzymuje do 99.97 % zanieczyszczeń. Filtracja HEPA zatrzymuje pyły zawieszone PM10 i PM2.5. Choć to najskuteczniejszy wybór, bo oczyszczacz powietrza z filtrem HEPA klasy H13 lub H14 jest najskuteczniejszym orędziem w walce ze smogiem istnieją pewne ograniczenia dotyczące jego współpracy z rekuperacją.

W takim wypadku należy pamiętać o większych oporach przepływu powietrza przy stosowaniu filtrów H13/H14 i o fakcie, że centrala wentylacyjna musi być przystosowana do działania we współpracy z tego rodzaju systemem filtracyjnym.

Jaki filtr dokładny wybrać do domu jednorodzinnego?

W większości istniejących budynków w zupełności wystarczają filtry antysmogowe wyłapujące drobne cząstki np. ISO ePM1 (wyłapuje i oczywiście zatrzymuje PM1 i PM2.5 wchodzące w skład smogu i sadzy), nie przeciąża centrali, nie tworzy dodatkowych oporów przepływu, jednocześnie zapewniając w pełni zdrowe powietrze.

Filtr antysmogowy, a filtr węglowy

Filtry węglowe nie zastępują antysmogowych: zawierają aktywny węgiel (specjalnie przygotowany grafit, który w procesie produkcji został zaimpregnowany w celu pochłaniania zapachów) działający przez adsorpcję, pochłaniający cząsteczki gazów i zapachów. Adsorpcja chemiczna polega na tym, że filtr potrafi przyciągać i wiązać na swojej powierzchni filtracyjnej zapachy i LZO. W związku z czym filtr węglowy może zwalczyć zapach dymu papierosowego, spaliny, silnie rakotwórczy benzo(a)piren, bakterie, typowe zapachy z ruchu ulicznego, formaldehyd i inne lotne związki organiczne, ale nie zatrzymuje pyłów zawieszonych.

• filtry węglowe zawierają kasety z węglem aktywowanym,
• węgiel aktywowany jest niezwykle porowatą substancją. Pory w węglu aktywowanym wykazują silne właściwości adsorpcyjne, dzięki czemu zatrzymują i wiążą na swojej powierzchni zapachy,

• węgiel aktywny ma dużą, faktyczną powierzchnię filtracyjną, sięgającą nawet 3000 m2 na gram, dzięki czemu możliwe jest szybkie usuwanie węglowodorów, pochłanianie gazów i zapachów, których nie zatrzyma filtr antysmogowy,
• filtr węglowy można montować na strudze powietrza nawiewanego, za rekuperatorem, na kanale nawiewnym,
• filtry węglowe mogą działać we współpracy z filtrami antysmogowymi tworząc szczelny i spójny system ochrony powietrza. Istnieją filtry węglowe zawierające mieszanki różnych rodzajów węgla, które mogą najlepiej filtrować substancje składające się na typowe zapachy.

Kontrola i wymiana filtrów antysmogowych: o czym pamiętać?

Czysty filtr to czyste powietrze: tylko regularna wymiana filtrów zapewnia ich wydajność, niższe zużycie energii i dobrą jakość powietrza.

Zgodnie z zaleceniami producentów filtry antysmogowe powinny być wymieniane co 3-6 miesięcy (w zależności od lokalizacji inwestycji i ekspozycji na smog). Konserwacji powinna być zawsze poddawana również kaseta filtracyjna, jej szczelność i obudowa, a także cały system rekuperacji (czyszczenie anemostatów, wymiennika, kontrola kanałów). Nieprawidłowy montaż filtra oraz brak wymiany zwiększają zużycie energii, koszty użytkowania rekuperacji, a ponadto obciążają instalację prowadząc do spadku jej wydajności.