Wentylacja grawitacyjna przez długie lata uważana za standard, jest zupełnie nietrafioną opcją w nowoczesnym budownictwie, w którym szczególnie ważne jest zachowanie pełnej szczelności i energooszczędności. Przy dobrze zaizolowanych przegrodach, ścianach, oknach o niskich współczynnikach przenikania ciepła nie ma warunków, by w pełni zaistniał ciąg kominowy, konieczny do „wyrzucenia” brudnego powietrza z pomieszczeń. Jednocześnie ograniczony dostęp świeżego powietrza sprawia, że drastycznie spada komfort użytkowania domu.
Brzmi jak banał, ale tak naprawdę za tym stwierdzeniem kryje się:
Rozwiązaniem problemów jest całkowita modernizacja systemu wentylacyjnego: zamiast zdawać się na łaskę bądź niełaskę natury i ponosić ogromne koszty warto rozważyć montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła, czyli rekuperacji.
Rekuperacja (zarówno rekuperacja decentralna, jak i systemy centralne) to proces mechanicznego wspomagania wymiany powietrza przy jednoczesnym odzysku ciepła z powietrza wywiewanego.
Centrala wentylacyjna w odróżnieniu od wentylacji grawitacyjnej pracuje nieustannie, zasilana prądem, nie zaś warunkami pogodowymi i zachodzącymi (lub i nie) zjawiskami fizycznymi. Dwa wentylatory dbają o płynne i ciągłe wywiewanie i nawiewanie powierza pracując w tandemie. Nim jednak strumienie powietrza wywiewanego znajdą się poza budynkiem, na wymienniku ciepła dojdzie do przekazania energii termicznej przez zużyte powietrze powietrzu napływającemu do wewnątrz domu (bez mieszania się strumieni powietrza!). W ten sposób inwestor zyskuje realne oszczędności energii: powietrze napływające do pomieszczeń będzie wstępnie ogrzane, a to ograniczy straty ciepła i zmniejszy zapotrzebowanie na energię termiczną konieczną do utrzymania zadanej temperatury w budynku.
Rekuperator to nie tylko ogrzewanie powietrza wprowadzanego do domu, ale także zapewnienie mu pełnej filtracji: filtry zatrzymają kurz, zarodniki pleśni, owady, ale i pyły zawieszone oraz smog.
System filtracyjny to także ochrona wymiennika ciepła przed zabrudzeniem, co przedłuża jego żywotność. Niechroniony, narażony na zabrudzenia wymiennik miałby znacznie mniejsze parametry odzysku ciepła i krótszą żywotność. Filtry gwarantują także całej instalacji stabilną pracę wentylatorów.
Montaż rekuperacji to rozwiązanie dla wszystkich inwestorów, dla których tradycyjna wentylacja naturalna okazała się systemem zawodnym, niewystarczającym i niedostosowanym do warunków technicznych domu: instalacja sprawdzi się zarówno w nowo powstałych domach jednorodzinnych, modernizowanych budynkach, a nawet w mieszkaniach w blokach. Rekuperator powietrza to dobra odpowiedź na energooszczędne i szczelne budownictwo, zapewniająca stały proces wymiany powietrza, niezależny od pogody.
„Mózgiem” rekuperacji jest centrala wentylacyjna: by spełniała swoje zdanie musi odpowiadać zapotrzebowaniu budynku na wymianę powietrza, zapewniać spręż dyspozycyjny i charakteryzować się wysoką sprawnością odzysku ciepła, ale ważna jest także klasa efektywności energetycznej.
Jak sprawić, by system działał efektywnie, energooszczędnie i niezawodnie? Przede wszystkim nie dobierać rekuperatora na własną rękę, niezależnie od tego czy to rekuperator decentralny, czy budynek będzie bazował na centralnym systemie wentylacji mechanicznej.
Najlepiej, kiedy cały system rekuperacji wraz z doborem centrali oraz zaplanowaniem trasy kanałów wentylacyjnych inwestor powierza firmie projektowo-instalacyjnej. Doświadczony projektant w oparciu o dostarczone informacje określi wymagany strumień powietrza, wyznaczy opory instalacji, zaproponuje także określony rodzaj wymiennika ciepła i porówna dla Ciebie różne centrale. W Ecocomfort decydując się na instalację rekuperacji decentralnej lub centralnej w danej firmie projekt dla inwestycji jest darmowy.
Co to oznacza dla inwestora?
Nie zawsze dostępna powierzchnia techniczna czy budżet inwestora pozwalają na montaż rekuperatora o większych gabarytach. Wtedy idealne rozwiązanie to instalacja kompaktowej centrali o wydajności dostosowanej do potrzeb domu o niewielkim metrażu.
Przede wszystkim najważniejsze: miejsce, przy jednoczesnym procesie wymiany powietrza. Niewielkich wymiarów centralę można zamontować w niewielkiej kotłowni/pomieszczeniu technicznym, w zabudowie, a nawet w szafie technicznej. Jest zatem sporo możliwości aranżacyjnych, by jednostka nie stanowiła żadnej przeszkody montażowej.
Podobnie jak pełnowymiarowe systemy, również niewielkich rozmiarów centrala wentylacyjna gwarantuje inwestorowi:
Warto przyjrzeć się korzyściom z zaplanowania inwestycji w rekuperację już na etapie projektowania domu. Biorąc pod uwagę aspekt techniczny wcześniejsze zaprojektowanie systemu rekuperacji pozwala na optymalne poprowadzenie tras kanałów wentylacyjnych, co znacznie wpływa na łatwość montażu: przewody nawiewne oraz wywiewne można umieścić w stropie: pozwala to ukryć kanały w konstrukcji budynku BEZ konieczności kucia ścian, zaawansowanych i kosztownych przeróbek. Ponadto, kanały wentylacyjne ukryte w stropie, oddzielone od części mieszkalnej wyróżniają się lepszą akustyką i cichą pracą.
A co z finansami?
Mając plan na rekuperację i jej dokładny projekt sporo oszczędzasz.
W domach o niewielkich metrażach montaż rekuperatora kompaktowego nie jest skomplikowany: instalację w całości można rozłożyć na poddaszu nieużytkowym, a stamtąd poprzez otwory w stropie bezpośrednio poprowadzić ją przez otwory w sufitach do pomieszczeń dolnej kondygnacji. Jest to jedna z najbardziej praktycznych tras kanałowych, a także rozwiązanie cechujące się prostotą montażu i niższymi kosztami instalacyjnymi.
Choć rekuperacja w małym domu jest tańsza niż w większych nieruchomościach jednorodzinnych (wpływ mają na to krótsza instalacja i mniejsza ilość punktów nawiewnych) ostateczne koszty będą zależały od konkretnego metrażu. Przyjmuje się, że dla mieszkania o metrażu 40-50m2 koszt rekuperacji wynosi około 8.000-10.000 zł, zaś dla niewielkich domów o powierzchni około 80m2 realny koszt całkowity wynosi od 20 tysięcy złotych wzwyż.
Istnieją bariery montażowe, które uniemożliwiają instalację systemu centralnego: mieszkanie w bloku z pionami grawitacyjnymi, brak zgody spółdzielni mieszkaniowej na modernizację pionów, brak powierzchni montażowej: zbyt cienkie stropy i ściany, które nie dają możliwości ukrycia w nich przewodów. Aż w końcu brak pomieszczenia technicznego, w którym można byłoby zlokalizować samą centralę. Czy inwestor skazany jest na korzystanie tylko z zawodnej i zależnej od pogody wentylacji grawitacyjnej? Nie i całe szczęście, bo należy pamiętać, że w blokach z wielkiej płyty, które przeszły gruntowną termomodernizację polegającą na izolacji ścian i wymianie stolarki okiennej i drzwiowej, kwestia wentylacji stała się problematyczna.
Dlaczego dochodzi do takich sytuacji? Z prostej przyczyny: wentylacja naturalna bazuje na nieszczelnościach i mostkach termicznych, a także sprzyjających równolegle zjawiskach pogodowych: skuteczną wentylację „blokują” zatem szczelne okna i ściany.
Od nieefektywnej, niewystarczającej wentylacji do jej skutków jest bardzo krótka droga. Nie jest to proces, który trwa miesiącami i latami. Wystarczy kilka godzin przebywania w miejscu, w którym przepływ powietrza i jego prawidłowa wymiana są zaburzone byś odczuwał bóle głowy, dekoncentrację i marzył tylko o „przewietrzeniu się”. Zła jakość powietrza to nie jest jedyny problem.
Tam, gdzie nie można montować instalacji kanałowej lub nie pozwalają na to fundusze, montaż rekuperacji decentralnej będzie świetnym rozwiązaniem. Jeśli budynek ma szczelną izolację i stolarkę okienną i drzwiową, jedynie rekuperator powietrza będzie alternatywą dla niedziałającej wentylacji grawitacyjnej. Rekuperatory decentralne charakteryzują się nie tylko pełną filtracją powietrza czy odzyskiem ciepła, ale także niskim zużyciem energii.
Odpowiedni rekuperator ścienny jest montowany bezpośrednio na zewnątrz budynku, w ścianie zewnętrznej domu czy też bloku. Jak działa takie urządzenie krok po kroku?
Oczywiście, choć montowanie rekuperacji ściennej jest znacznie łatwiejsze i szybsze na poziomie prac deweloperskich, a zatem w mieszkaniach niewykończonych, nic nie stoi na przeszkodzie, by instalacja urządzenia odbyła się także w modernizowanych domach czy lokalach mieszkalnych.
Wielu inwestorów zastanawia się, czy montaż rekuperacji decentralnej można przeprowadzić samodzielnie: choć w teorii jest to możliwe, w praktyce niezalecane ze względu na konieczność profesjonalnego i dokładnego otworu w ścianie budynku, do którego wywiercenia konieczna jest wiertnica diamentowa.
UWAGA! Instalator powinien zawsze przeprowadzić test działania całej instalacji, a zatem sprawdzić, czy urządzenie pracuje cicho oraz naprzemiennie, czy nie ma przeciągów oraz czy powietrze jest zasysane i wydmuchiwane.
Dla potencjalnych kupców jednym z istotnych kryteriów przy doborze rekuperatora pokojowego jest oczywiście jego cena. Jakie są koszty urządzeń ściennych? W zależności od zaawansowania i opcji dodatkowych, cena rekuperatora pokojowego w wersji podstawowej to około 1500-2000 zł. Modele ze średniej półki kosztują około 3500 zł. Koszt montażu takiego urządzenia jest zależny od stopnia prac (wiercenie otworu, montaż tulei, instalacja jednostki, podłączenie elektryczne itp) i mieści się w przedziale do 1200 zł.