Zapewnienie odpowiedniej wymiany powietrza w domach jednorodzinnych, firmach i budynkach użyteczności publicznej to podstawa w trakcie projektowania inwestycji. O ile w przypadku nowo powstających nieruchomości, odpowiednie rozplanowanie wentylacji lub zastosowanie nowoczesnych rozwiązań w postaci wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła pozwala na sprawniejszy montaż instalacji wentylacyjnej, o tyle sytuacja komplikuje się w przypadku starszych domów z nieefektywną wentylacją naturalną.
Jak zadbać o sprawną wentylację w starym budownictwie? Czy dysponując ograniczonym budżetem można poprawić działanie wentylacji i zadbać o prawidłowy przepływ powietrza? W jakie urządzenia warto zainwestować, by wykonać wentylację zgodną ze sztuką budowlaną i najnowszymi wytycznymi oraz jaki jest koszt instalacji rekuperatora w starym budynku? Poniższy artykuł zawiera propozycje dotyczące usprawnienia cyrkulacji powietrza w starym domu: podpowiadamy jak zrobić wentylację, która będzie stosunkowo tania, ale dzięki której z pewnością odczujesz pozytywne skutki takie jak oszczędność energii i poprawę komfortu życia we własnym domu.
Choć obecnie jesteśmy przyzwyczajeni do tego, że projektanci mają do zaproponowania różne nowoczesne rozwiązania systemowe dotyczące zarówno instalacji wodno-kanalizacyjnych, elektrycznych, systemów grzewczych, jak i wentylacyjnych, należy pamiętać, że w czasach wznoszenia budynków starego typu, najczęściej w latach 70, 80 i początkach lat 90 najpopularniejszą opcją było wykorzystanie opcji grawitacyjnej. Naturalny ciąg był także najbardziej ekonomiczną i oszczędną formą wymiany powietrza w starym budynku. Ale przede wszystkim, tradycyjny system wentylacji był uznawany za całkowicie wystarczający. Nie przywiązywano zbytniej uwagi do rozbudowy systemu cyrkulacji powietrza, a co za tym idzie budynki starszego typu miały po prostu za mało kanałów wentylacyjnych.
Dlaczego zatem skoro „kiedyś to było”, dziś już nie jest? Czy podnoszenie zasadności i sensu wentylowania nowych budynków w sposób naturalny to lobby firm wentylacyjnych? Choć wielu inwestorów próbuje prowadzić taką narrację, prawda znajduje swoje odzwierciedlenie w obecnej technologii wznoszenia domów jednorodzinnych.
W nowoczesnych budynkach nie ma miejsca na nieszczelności, mostki termiczne, złą, niewystarczającą izolację i straty ciepła, a to właśnie te defekty niejako przyczyniały się do działania wentylacji grawitacyjnej. Aktualne wytyczne techniczne w zakresie projektowania domów szczególny nacisk kładą na energooszczędność, dążąc do całkowitej redukcji strat ciepła, poprzez zastosowanie określonych materiałów izolacyjnych, montaż stolarki okiennej i drzwiowej o określonych współczynnikach przenikania ciepła. Nowoczesny system mechaniczny z odzyskiem ciepła pozwala na sprawny odzysk ciepła na poziomie nawet 90 procent przy jednoczesnej pełnej higienizacji powietrza.
Wentylacja naturalna opiera się na naturalnych procesach fizycznych, takich jak różnica temperatur między wnętrzem a otoczeniem budynku: naturalnych procesach fizycznych, przy jednoczesnym wykorzystaniu efektu kominowego.
Powietrze znajdujące się wewnątrz budynku, jest ciągle ogrzewane przez działające urządzenia oraz ludzi, staje się więc lżejsze i unosi się ku górze. Zimne, napływające do domu powietrze jest cięższe i opada w dół.
To zjawisko jest wykorzystane przez pionowe kanały wentylacyjne w budynku. Ciepłe powietrze w kanałach ma mniejszą gęstość i dlatego unosi się do góry, tworząc podciśnienie, a to skutkuje zasysaniem powietrza z pomieszczeń i wypychaniem go na zewnątrz.
Zalety? Naturalny sposób przepływu powietrza jest całkowicie darmowy. Wady? Ich lista jest długa: wentylacja grawitacyjna nie zaistnieje, jeśli na zewnątrz panują niewłaściwe warunki pogodowe, napływ powietrza z zewnątrz odbywa się zawsze przez przegrody budowlane oraz uchylone okna i drzwi, co zimą skutkuje znacznymi stratami ciepła oraz koniecznością nagrzania się pomieszczeń (a to przekłada się na wyższe rachunki za ogrzewanie). Wilgotność powietrza nie jest utrzymana na właściwym poziomie, co powoduje wykwit pleśni i grzybów na ścianach (to z kolei odbija się na zdrowiu domowników i spadku samopoczucia). Brak wentylacji, która działa w sposób efektywny wiąże się zatem z problemami zdrowotnymi (bóle głowy, nudności, dolegliwości ze strony układu oddechowego) i może doprowadzić do rozwoju tak zwanego syndromu chorego budynku.
Wentylacja w starym domu nie musi być niewydajna i mało efektywna. Nie musi także przynosić szkód i wiązać się z pewnymi niedogodnościami i rozwojem wilgoci na ścianach, które zaburzają funkcjonowanie domowników. Istnieje kilka sprawdzonych sposobów na to, by poprawić jakość powietrza w budynku modernizowanym. Co będzie dobrym wyjściem w przypadku remontowanej nieruchomości?
Usprawnienie wentylacji grawitacyjnej poprzez montaż nawiewników to najbardziej oszczędny sposób, by dostarczyć do domu większe ilości świeżego powietrza. Czym jest nawiewnik? To urządzenie montowane w obrębie okna i ściany: niezależnie od tego, czy dane pomieszczenie jest szczelnie zaizolowane czy zamknięte, rolą nawiewników i tak jest wprowadzanie do środka budynku większych ilości powietrza i kontrolowanie nadmiaru wilgoci w domu.
Na rynku istnieje wiele rodzajów nawiewników, inwestor ma zatem do wyboru:
Zbyt mała ilość kanałów wentylacyjnych to bolączka starszego budownictwa. Tymczasem prawidłowe rozmieszczenie kanałów w odpowiedniej ilości to sposób na dostarczanie świeżego powietrza i usuwanie zużytych mas. Szczególnie istotne jest tu zadbanie o newralgiczne miejsca w domu: łazienkę, kuchnię i pomieszczenia bez okien, gdzie wymagane jest zastosowanie oddzielnego kanału wywiewnego. Ponieważ w starszego typu budynkach występował zawsze tylko jeden kanał wywiewny, konieczne jest zakupienie dodatkowej ilości wkładów kominowego.
Wentylowanie domów w sposób mechaniczny to najbardziej efektywny sposób na zapewnienie w pomieszczeniach równomiernej, płynnej cyrkulacji powietrza. Punktem centralnym instalacji wentylacji mechanicznej jest rekuperator wyposażony w wymiennik ciepła: dzięki niemu zużyte powietrze wywiewane z budynku przekazuje energię termiczną świeżemu powietrzu nawiewanemu do domu. Wstępne ogrzanie powietrza to sposób na oszczędność energii i zmniejszenie rachunków za ogrzewanie.
Dodatkowo powietrze napływające do domu z zewnątrz jest całkowicie przefiltrowane, wolne od zanieczyszczeń, brudu, pyłów zawieszonych oraz smogu. Wyeliminowany zostaje także problem nadmiernej wilgoci.
Centrala wentylacyjna odpowiada za przepływ powietrza, jej praca wspomagana jest przez wentylatory, które napędzają powietrze.
Rekuperację warto rozważyć przede wszystkim w sytuacji, kiedy decydujemy się na całkowitą lub znaczną modernizację budynku: montaż centrali, poprowadzenie przewodów wentylacyjnych by uniknąć kolizji z innymi instalacjami, kanały wentylacyjne i ich sieć, która musi być precyzyjnie rozplanowana po poszczególnych pomieszczeniach, ale i fakt, że centrala wymaga stałego dostępu do prądu i zasilania-współczesne domy na etapie projektowania i wznoszenia w aspekcie planowania rekuperacji są nieco mniej problemowe, aniżeli wentylacja w starym domu.
Nie zawsze standardowe rozwiązania dotyczące wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła są możliwe do zastosowania w starym domu. Nierzadko konieczne może się okazać zastosowanie central o obniżonej wysokości lub zabudowy izolowanych cieplnie przewodów wentylacyjnych na ścianie zewnętrznej budynku.
Stan techniczny budynku lub przepisy wynikające z prawa budowlanego, zwłaszcza w przypadku zabytkowych budynków nie zawsze pozwalają na montaż instalacji scentralizowanej. W takim przypadku istnieje możliwość montażu wentylacji rozproszonej (inaczej dencentralnej), w której zamiast jednego rekuperatora, w pomieszczeniach montuje się wyizolowane jednostki.
W tego typu rekuperacji decentralnej nie ma kanałów ani pozostałej części instalacji dystrybucji powietrza, dlatego wentylacja mechaniczna takiego typu nie ingeruje w konstrukcję budynku. W każdym pomieszczeniu musi znajdować się oddzielne urządzenie, ponieważ nie ma kanałów wentylacyjnych, które łączyłyby pomieszczenia z rekuperatorem. Inwestor ma do wyboru rekuperator jednorurkowy (mniejsza jednostka instalowana w ścianie zewnętrznej) lub rekuperatory dwururkowe.
Rekuperacja decentralna odznacza się dobrą wydajnością i efektywnością, zachowany jest także proces wymiany ciepła. Przewagą wentylacji mechanicznej scentralizowanej nad wentylacją rozproszoną jest pełna i skuteczna filtracja powietrza i możliwość zastosowania filtrów najwyższej klasy. Choć wentylacja decentralna również filtruje powietrze, jej skuteczność pod tym kątem może nie być tak efektywna jak w przypadku tradycyjnego systemu z centralą wentylacyjną i kanałami.
Wentylacja w starym domu na każdym etapie użytkowania budynku może zostać uskuteczniona, a palące problemy związane z wykwitami na ścianach i dolegliwościami zdrowotnymi zniwelowane dzięki mnogości dostępnych rozwiązań.
Bez względu na to, czy inwestor decyduje się na nowoczesny system mechanicznego wentylowania budynku, czy szuka sposobów na wydajne działanie wentylacji grawitacyjnej o pomoc, warto zwrócić się do profesjonalnej firmy specjalizującej się w instalacji rekuperacji. Doświadczony inżynier zajmie się przygotowaniem kompletnego projektu w oparciu o warunki techniczne budynku i precyzyjne wyliczenia dotyczące bilansu powietrznego dla konkretnej nieruchomości. Również rekuperator i inne elementy instalacji wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła są dobierane przez wykwalifikowanego projektanta: inwestor zyskuje pewność powodzenia montażu, w przeciwieństwie do decyzji o samodzielnej instalacji systemu i zakupu centrali na własną rękę, ponieważ to najczęściej kończy się fiaskiem i stratami finansowymi.
Skontaktuj się z nami przez formularz, a my przygotujemy dla Ciebie wstępne propozycje dotyczące Twojej inwestycji wraz z niezobowiązującą wyceną.