Będąc w posiadaniu nieruchomości, właściciel musi liczyć się z koniecznością odprowadzania podatku związanego z posiadaniem domu, jego wynajmem czy też remontem. By wesprzeć budownictwo oraz mieszkalnictwo jednorodzinne, kolejne rządy na przestrzeni lat wprowadzały ulgi budowlane, a także dopłaty mieszkaniowe w postaci różnych programów dla młodych małżeństw i rodzin. Choć część z instrumentów finansowych nie funkcjonuje już od kilkunastu lat, wciąż można z nich skorzystać na zasadzie praw nabytych.
Dla właścicieli domów jednorodzinnych, którzy nie mogą skorzystać z ulgi budowlanej, a dokumentują wydatki poniesione na rzecz budowy domu jednorodzinnego w ostatnich latach przewidziane są z kolei liczne programy dofinansowań do inwestycji na przykład z zakresu odnawialnych źródeł energii.
Chcesz wiedzieć jak możesz uzyskać częściowy zwrot vat lub wydatków poniesionych na budowę budynku mieszkalnego i domu? W poniższym artykule wyjaśniamy zawiłości prawne związane z ulgą budowlaną, przyjrzyjmy się jakie są poszczególne ulgi podatkowe, co możesz odliczyć od podatku w ramach ulgi budowlanej oraz jakie rozwiązania finansowe przewiduje ustawodawca dla właścicieli nowo powstałych domów.
Ulga budowlana jest możliwością podatkową stworzoną w celach częściowego odzyskania poniesionych kosztów związanych z budownictwem. Ta preferencja podatkowa ma jednak bardzo szeroki zakres, nie ograniczający się tylko do jednorazowej możliwości odliczenia wydatków poniesionych na rzecz budowy domu jednorodzinnego.
Z ulgi budowlanej może skorzystać kilka konkretnych grup podatników.
Zacznijmy od ulgi budowlanej, która funkcjonowała w latach 1992-2001, przyczyniając się z powodzeniem do rozwoju mieszkalnictwa i budownictwa jednorodzinnego. Choć z dużej ulgi budowlanej nie skorzystają właściciele nieruchomości wznoszonych po 2001 roku, nic nie stoi na przeszkodzie, by właściciele domów budowanych w latach funkcjonowania tego przywileju podatkowego mogli uwzględnić ją w swoich rozliczeniach podatkowych.
Jeżeli poniosłeś wydatki na rzecz budowy nieruchomości możesz skorzystać z dużej ulgi budowlanej w bieżącym roku podatkowym, lub w kolejnych latach aż do całkowitego rozliczenia. Pamiętać jednak należy o udokumentowaniu wydatków poniesionych na rzecz budowy (faktury vat, paragony, umowy itp).
Ulga termomodernizacyjna (w potocznym języku funkcjonująca również jako ulga remontowa) to przykład aktualnie obowiązującej preferencji podatkowej. W ramach ulgi termomodernizacyjnej możemy zyskać nawet do 53 tysięcy złotych od dochodu uzyskanym w danym roku podatkowym (ulgę odliczyć można od podstawy opodatkowania lub uwzględnić w rozliczeniu kwot zaliczonych wcześniej do przychodu na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym), ale uwaga! Ulga termomodernizacyjna ma ograniczony zakres, co oznacza, że nie każde prace remontowe przy modernizowanym budynku właściciel może odliczyć od podatku. Od podstawy opodatkowania można odliczyć prace remontowe poprawiające efektywność energetyczną budynku w następującym zakresie realizowanych przedsięwzięć termomodernizacyjnych:
Materiały budowlane, które podlegają odliczeniu to między innymi te służące do docieplenia przegród budowlanych, izolacji fundamentów oraz ścian.
Z ulgi termomodernizacyjnej również można korzystać w każdym roku podatkowym aż do osiągnięcia limitu odliczeń, pod warunkiem posiadania ważnej dokumentacji potwierdzającej przeprowadzenie prac i zakup materiałów budowlanych.
Bardzo często inwestorzy zastanawiają się, czy będąc w trakcie budowy nieruchomości mają prawo do odliczeń z tytułu ulgi termomodernizacyjnej. Przepisy podatkowe w tym zakresie jasno wskazują, że jeżeli prace termomodernizacyjne zostały przeprowadzone zanim budynek został oddany do użytku, inwestor nie ma prawa do odliczenia materiałów w ramach ulgi termomodernizacyjnej, ponieważ prace zostały przeprowadzone w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym. Jeśli jednak użytkowaliśmy dom przed pracami remontowymi istnieje możliwość odliczenia wydatków poniesionych na modernizację dla osób fizycznych, ponieważ wydatek dotyczył budynku użytkowanego (nie nowego).
Polskie prawo podatkowe przewiduje także ulgi budowlane przewidziane jeśli realizujemy budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, w którym co najmniej pięć lokali mieszkalnych przewidzianych jest do najmu długo lub krótkoterminowego. Kiedy istnieje możliwość odliczenia od podatku w ramach tej ulgi? Jeśli podatnik jest jedynym właścicielem nieruchomości. Współwłasność budynku mieszkalnego również nie wyklucza możliwości by ująć tę ulgę budowlaną w deklaracji podatkowej.
Ulga budowlana na budowę budynku mieszkalnego w celu jego wynajmu przewiduje także odliczenie zakupu gruntu pod budowę, ale tylko w sytuacji, kiedy jednym z najemców jest krewny właściciela lokalu mieszkalnego zaliczany do pierwszej grupy podatkowej (małżonek, zstępni, czyli syn, córka, wnuki, prawnuki), wstępni (np. matka, ojciec, dziadkowie), pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha, teściowie.
Kolejną preferencją jest ulga budowlana skierowana do osób fizycznych oszczędzających na jednym rachunku oszczędnościowo kredytowym, w banku prowadzącym kasę mieszkaniową, posiadających kredyt kontraktowy. Odliczeniu przysługuje 30 procent wydatków poniesionych na cele mieszkalne, własne potrzeby mieszkaniowe. Kto może skorzystać z ulgi mieszkaniowej? Ponieważ jest to ulga funkcjonująca w ramach praw nabytych prawo do niej mają osoby, które przed 1 stycznia 2002 r. nabyły prawo do odliczenia wydatków na cele mieszkaniowe. Czym w rozumieniu przepisów były własne cele mieszkaniowe?
Zwrot vat za materiały budowlane potrzebne do budowy domu to także jedna z już niefunkcjonujących opcji odzyskania części wydatków poniesionych na rzecz budowy, ale jeśli nie skorzystaliśmy z niej w poprzednich latach podatkowych, a jesteśmy do niej uprawnieni możemy uwzględnić ją w bieżącym rozliczeniu podatkowym.
Kto może skorzystać ze zwrotu VAT? Jak się okazuje tylko nieliczne osoby fizyczne, dotknięte konsekwencjami drastycznego wzrostu podatku tuż przed tym kiedy Polska stała się pełnoprawnym członkiem Unii Europejskiej. Osoby fizyczne, które w latach 2004-2013 poniosły większe nakłady finansowe na materiały budowlane. Warunkiem otrzymania zwrotu vat jest przede wszystkim bycie w posiadaniu imiennych faktur. Wykaz faktur musi mieścić się w latach 2004-2013, maksymalna data wystawienia uprawniająca do zwrotu to data końca roku podatkowego 2013: 31.12.2013.
Regulacje wprowadzone z dniem 1 stycznia 2014 w znacznym stopniu ograniczyły możliwość ubiegania się o zwrot podatku vat za materiały służące do budowy.
Zwrotu vat mogą być pewne jedynie osoby, które które od 2 stycznia 2014 do 30 września 2018 roku kupiły materiały budowlane na cele mieszkaniowe, pod kilkoma warunkami:
Wyjątkiem są osoby, które mają na utrzymaniu co najmniej trójkę dzieci, które nie ukończyły 18 roku życia.
Podobne ograniczenia czekają na chętnych pragnących skorzystać z pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania: na kredyt na preferencyjnych warunkach mogą liczyć single przed ukończeniem 35 roku życia lub pary/rodziny z dziećmi. Dopłaty do kredytu obniżają jego oprocentowanie nawet do zera, ale jest to w dużej mierze zależne od niektórych przychodów osiąganych w danym gospodarstwie domowym.
Nie można także zapominać o wkładzie własnym, który jest wymagany zarówno w przypadku programu „Mieszkanie dla młodych”, jak i „Mieszkania na start”, a musi on wynosić 10% całości kredytu. Jeśli zatem kredyt będzie wynosił 700 tysięcy, kredytobiorca jest zobowiązany do posiadania 70 tysięcy złotych wkładu własnego.
Ulga odsetkowa jest kolejną preferencją z której mogą skorzystać kredytobiorcy, ale po raz kolejny w bardzo wąskim gronie, ponieważ odliczenie przysługuje tylko i wyłącznie podatnikom, którzy między 1 stycznia 2002 r. a 1 stycznia 2007 r. zaciągnęły kredyt na sfinansowanie: budowy domu, zakupu mieszkania, przebudowy budynku w całości na cele mieszkalne. Bardzo ważna informacja: z ulgi odsetkowej można korzystać tylko do 2027 roku.
Podobnie jak w przypadku wielu innych ordynacji podatkowych, tak i w przypadku ulg przewidzianych dla właścicieli domów i mieszkań, istnieją przepisy, które jasno wskazują, kiedy urząd skarbowy w interpretacji indywidualnej może poddać w wątpliwość zasadność skorzystania z ulgi budowlanej.
Podatnik nie może skorzystać w rozliczeniu z ulgi mieszkaniowej, budowlanej czy też odsetkowej, jeśli:
Wydatki na cele mieszkaniowe powinny być zawsze odpowiednio udokumentowane, zgodnie z wymaganiami urzędu skarbowego, w praktyce oznacza to, że wydatki na wykończenie lokalu mieszkalnego i wydatki na przystosowanie innego pomieszczenia na cele mieszkalne muszą znaleźć swoje odzwierciedlenie w imiennych fakturach vat z odpowiednimi datami: przekroczenie terminu uprawniającego do skorzystania z ulgi budowlanej w ramach praw nabytych także dyskwalifikuje do jej przyznania i odliczenia wykazanych kwot.
Ulga termomodernizacyjna przewidziana na modernizację budynku mieszkalnego w celu zwiększenia jego efektywności energetycznej to nie jedyna opcja dopłat dla właścicieli istniejących już nieruchomości. W ramach wojewódzkich funduszy ochrony środowiska inwestorzy mogą skorzystać z takich programów jak „Czyste Powietrze„, w ramach którego na wymianę nieefektywnego kotła na nowoczesny system grzewczy lub termoizolacji domu można zyskać spore dopłaty. Program w ostatnim kwartale 2024 został czasowo zawieszony, a przyjmowanie nowych wniosków wstrzymane, po to by w 2025 nabór mógł ruszyć na zupełnie nowych zasadach.
Co uległo zmianie? Przede wszystkim przy podwyższonym dofinansowaniu, próg dochodowy wzrośnie z 1564 do 1894 zł na osobę w gospodarstwie wieloosobowym i z 2189 do 2651 zł w gospodarstwie jednoosobowym. Maksymalna dotacja wzrośnie z 47 do 99 tys. zł. Jest to zatem realna szansa na zmniejszenie kosztów inwestycji. Bez zmian pozostaje konieczność wykazu faktur oraz obowiązek zakończenia inwestycji przed ubieganiem się o jej częściowy zwrot.
Część gmin oferuje także wsparcie finansowe w ramach przystąpienia do programu „Stop smog”, który ma na celu zachęcić do wymiany starych pieców o najniższej klasie na nowe instalacje grzewcze.
Na modernizację budynku mieszkalnego możemy uzyskać także dopłaty z rządowego programu Mój Prąd, choć także należy liczyć się ze zmianami: wsparcie finansowe na montaż paneli fotowoltaicznych, o ile prosument rozlicza się w systemie net-billing do 31 lipca 2024 przysługuje w wysokości 6 tysięcy złotych, jeśli prosument będzie składał wniosek po 31 lipca 2024 dotacja wyniesie 7 tysięcy złotych, ale przy jednoczesnym, obowiązkowym montażu magazynu energii.
Ustawodawca nie zapomina o właścicielach dopiero projektowanych i wznoszonych nieruchomości. Jeśli w takim budynku planujemy montaż paneli pv, instalację grzewczą opartą na odnawialnych źródłach energii (pompa ciepła) lub rozważamy wykopanie studni również mamy prawo do ubiegania się o dotacje pochodzące z programów „Mój Prąd”, „Moje ciepło” (wsparcie finansowe dla właścicieli nieruchomości w których wiodącym systemem grzewczym będzie powietrzna pompa ciepła, gruntowa pompa ciepła lub pompa wodna, kwota dofinansowania jest uzależniona od zakresu inwestycji), „Moja Woda” (dofinansowanie do budowy studni głębinowej, nie przekraczające jednak 80 procent wartości inwestycji, minimalna dotacja w 2024 roku wynosiła 1600 złotych.
Budowa domu to niewątpliwie przedsięwzięcie wymagające sporych nakładów finansowych. Warto jednak pamiętać, że w Polsce ordynacja podatkowa sprzyja częściowemu odzyskaniu obciążeń fiskalnych na zasadzie praw nabytych i nie jest to jedyna opcja by zmniejszyć wydatki poniesione na budowę.
Chcesz skorzystać z ulgi budowlanej, zwrotu vat za materiały budowlane, planujesz zakup nieruchomości a może chcesz skorzystać z dofinansowań na nową inwestycję? W urzędzie skarbowym lub u doradcy podatkowego zasięgniesz najbardziej precyzyjnych informacji dotyczących praw do przysługujących Ci ulg.
Jeśli budujesz dom w oparciu o odnawialne systemy takie jak panele fotowoltaiczne czy pompa ciepła miej na względzie, że do otrzymania dofinansowań potrzebna Ci jest kompletna dokumentacja techniczna i faktury vat potwierdzające zakończenie prac montażowych. Wybieraj zatem firmy specjalizujące się w instalacjach OZE, wyróżniające się jednocześnie transparentnymi warunkami współpracy.
biuro@ecocomfort.pl
603 908 700