Głównym i jednocześnie centralnym elementem każdego systemu wentylacji mechanicznej jest centrala wentylacyjna. Jak zapewne się domyślasz, wybór odpowiedniej centrali wentylacyjnej ma bardzo duże znaczenie w kontekście przyszłego działania całego systemu i stopnia efektywności odzysku ciepła, a także rachunków za energię elektryczną niezbędną do pracy systemu. Mało który z inwestorów rozważających montaż instalacji wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła zdaje sobie sprawę z tego, że odpowiedni wybór centrali wentylacyjnej to nie wszystko, a wybór odpowiedniego systemu dystrybucji powietrza jest niemalże równie istotny i znacząco wpływa na działanie oraz efektywność kompletnego systemu rekuperacji.
Z tego artykułu dowiesz się, dlaczego kanały wentylacyjne stanowią równie ważny element instalacji rekuperacji, co sama centrala. Jakie przewody wentylacyjnej są obecnie najchętniej wybierane przez inwestorów i najczęściej polecane przez projektantów i instalatorów. Dowiesz się również, jak już na etapie projektu wymarzonego domu można w prosty sposób przygotować swoją przyszłą inwestycję do montażu najlepszego systemu dystrybucji powietrza.
Branża instalacji HVAC, w tym rynek instalacji wentylacyjnych to bardzo rozwinięty już obszar instalacji, którego mnogość rozwiązań pozwala na dobór i zaprojektowanie instalacji idealnie dopasowanej do każdego rodzaju inwestycji bez względu na jej wielkość, rodzaj i przeznaczenie. Szeroki wybór dostępnych rozwiązań pozwala także na spełnienie potrzeb i wymagań nawet najbardziej wymagających inwestorów. To wszystko sprawia, że na polskim rynku dostępnych jest cały szereg różnego rodzaju central wentylacyjnych, a także wiele rodzajów kanałów wentylacyjnych, dzięki którym możliwość wykonania instalacji wentylacji mechanicznej istnieje w praktycznie każdym rodzaju budynku, bez względu na jego przeznaczenie czy wiek. Jeśli chcesz sprawdzić, jakie są kryteria doboru różnych rodzajów rur do rekuperatora, czym wyróżniają się poszczególne opcje i ich zalety stosowania oraz, na co zwracać uwagę w trakcie montażu instalacji: przeczytaj poniższy artykuł.
Spośród wielu rodzajów kanałów wentylacyjnych, wyróżniamy trzy główne, podstawowe ich typy:
Przewody typu „Spiro” to jedne z najbardziej popularnych typów rur wentylacyjnych dostępnych na rynku. Są stosowane od wielu lat i chociaż są to przewody stosowane praktycznie od kilkudziesięciu lat, nadal stanowią bardzo popularne i chętnie wybierane przez inwestorów rozwiązanie. Kanały spiro, wykonuje się ze zwijanej blachy ocynkowanej, co pozwalana na odpowiedni dobór średnicy do ilości przepływającego przez nie powietrza oraz nadaje im trwałość, odporność na uszkodzenia mechaniczne i doskonałe parametry akustyczne przy niskich oporach przepływu powietrza.
Instalacja wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła, która wykorzystuje przewody spiro jako system dystrybucji powietrza jest systemem trójnikowym, co oznacza że główny przewód, tzw. magistrala wraz z odległością od centrali wentylacyjnej i wraz z każdym kolejnym trójnikiem, będącym odnogą do innej części instalacji prowadzącej do poszczególnych punktów nawiewnych lub wyciągowych zmniejsza swoją średnicę oraz ilość przetłaczanego powietrza, aż do ostatniego punktu instalacji.
Aby przewody wentylacyjne wykonane z rur stalowych spiro spełniły odpowiednio swoje zadanie, bardzo ważne jest zachowanie ciągłości izolacji termicznej i akustycznej na całej długości rurociągu. Z uwagi na to, ze stal jest dobrym przewodnikiem, ciepła izolacja ma kluczowe znacznie w tego typu instalacjach, dlatego w każdym przypadku zastosowania tego typu przewodów wentylacyjnych konieczne jest dokładne pokrycie jej odpowiedniej grubości warstwą izolacji. Niezbędne jest również stosowanie systemowych uszczelek na łączeniu każdego elementu instalacji typu spiro lub zbrojonej taśmy aluminiowej, aby zapewnić odpowiednią szczelność instalacji.
Przewody elastyczne typu flex stosowane w systemach rekuperacji są najczęściej przewodami, których celem jest podłączenie istniejącej instalacji wykonanej ze instalacji ze stali ocynkowanej spiro lub innego rodzaju instalacji, np. rozdzielaczowych systemów z tworzywa sztucznego z centralą wentylacyjną.
Rury flex wykonane są z zaizolowanej wełną szklaną taśmy aluminiowej wzmocnionej spiralną stalową żyłką. Rury elastyczne flex nie powinny być wykorzystywane do wykonywania całej instalacji, a jedynie jej fragmentów w miejscach, które wymagają elastycznego połączenia zazwyczaj pomiędzy główną częścią instalacji, a rekuperatorem lub anemostatami lub skrzynkami rozprężnymi, do których mocuje się anemostaty,
Przewody flex charakteryzują się bardzo dobrymi parametrami izolacyjności termicznej i akustycznej, ale nie są tak trwałe jak innego rodzaju przewody wykorzystywane w instalacjach wentylacji mechanicznej.
Kanały wentylacyjne wykonane z tworzyw sztucznych są obecnie bardzo często wybieranym rodzajem przewodów wentylacyjnych, stosowanych zwłaszcza w budownictwie jednorodzinnym. Systemy oparte na przewodach z tworzyw sztucznych najczęściej wykonuje się z utwardzonego polietylenu HDPE, z uwagi na jego wysoką odporność na uszkodzenia mechaniczne, spełnienie norm dotyczących higieny oraz z uwagi na stosunkowo niską cenę i łatwość oraz szybkość montażu.
Wentylacja mechaniczna, której system dystrybucji powietrza opiera się na przewodach z tworzywa sztucznego przyjmuje najczęściej formę instalacji rozdzielnej, co oznacza, że główne przewody wentylacyjne zasilają skrzynki rozdzielcze, z których elastycznymi przewodami z tworzywa sztucznego tłoczy się powietrze zasilające poszczególne punkty nawiewne. Instalację wyciągową w tego typu systemach rekuperacji wykonuje się podobnie: skrzynki rozdzielcze, z których doprowadza się rurociągi do poszczególnych punktów wyciągowych pobierają powietrze, a następnie za pomocą głównej instalacji zbiorczej doprowadza się do centrali wentylacyjnej.
Wybór odpowiedniego systemu dystrybucji powietrza nie powinien być przypadkowy. Pamiętajmy, że doborem odpowiedniego systemu wentylacji mechanicznej powinien zająć się profesjonalista, doświadczony projektant współpracujący z doświadczonym instalatorem, który zapewni następnie montaż rekuperacji oraz wsparcie techniczne i gwarancyjne po wykonanej usłudze montażu.
To, jaki rodzaj materiału i jakie kanały wentylacyjne zostaną zaprojektowane zależy nie tylko od preferencji inwestora, ale również od rodzaju budynku, dla którego projektuje i dobiera się instalację oraz od jego charakterystyki konstrukcyjnej oraz zastosowanej w przegrodach budowlanych izolacji termicznej i akustycznej.
Zazwyczaj w budynkach użyteczności publicznej, sklepach, galeriach czy też obiektach z uwagi na przepisy prawa budowlanego stosuje się głównie przewody spiro ze stali ocynkowanej oraz przewody ze stali ocynkowanej o przekroju prostokątnym. W budynkach mieszkalnych częstym wyborem są instalacje hybrydowe, będące odpowiednio zaprojektowanym połączeniem fragmentów instalacji z przewodów ze stali ocynkowanej, fleksów elastycznych oraz elastycznych przewodów z tworzywa sztucznego, które zwłaszcza w tego typu budownictwie łatwo ukrywa się w warstwach izolacji na stropie oraz w przestrzeniach technicznych nad sufitami podwieszanymi. Tak zaprojektowana instalacja zajmuje bardzo niewiele miejsca i dla inwestorów jest praktycznie niezauważalna.
Rekuperacja jest systemem, który powinien zostać zaprojektowany przez wykwalifikowanego projektanta. Wykonać instalację powinni doświadczeni instalatorzy w oparciu o pełną dokumentację techniczną, w której także znajduje się zestawienie materiałów dla projektowanych systemów rekuperacji. Dodatkowo polecamy zapoznać się z artykułem „10 błędów popełnianych przy montażu rekuperacji„, by nie popełnić błędu przy instalacji.