Zadzwoń
Zamknij menu
Zadzwoń
Otwórz menu
szybka wycena sprawdź
Wentylacja

Wentylacja mechaniczna w bloku: zasady, ograniczenia, przepisy budowlane. Sprawdź nasz przewodnik!

Wentylacja grawitacyjna w blokach z wielkiej płyty: co wolno, co grozi złamaniem przepisów?

Choć bloki z wielkiej płyty są przez wielu postrzegane jako trwałe, solidne budynki, które wytrzymały upływ czasu, były i są odporne na obciążenia, a ich dużym plusem jest prostota układu konstrukcyjnego, warto pamiętać, że wielkopłytowe budownictwo osiąga już górny pułap wieku emerytalnego: najstarsze osiedla mają już ponad 65 lat! Oczywiście, znaczna większość bloków przeszła termomodernizację, która nie pozostała bez wpływu na poprawienie parametrów technicznych i ogólne użytkowanie, jednak popularna w PRLu technologia prefabrykowanego wznoszenia budynków mieszkalnych wielorodzinnych wciąż ma swoje ograniczenia, zwłaszcza w zakresie wentylacji.

W poniższym przewodniku wyjaśnimy Ci skąd biorą się ograniczenia, które powstrzymują inwestorów przed zastosowaniem nowoczesnych rozwiązań wentylacyjnych w blokach, jakie przepisy budowlane i normy wentylacyjne odnoszą się do instalacji zlokalizowanych w blokach i mieszkaniach oraz, co możesz zrobić legalnie i zgodnie z prawem, jeśli chcesz zadbać o komfort czystego powietrza w swoim mieszkaniu.

wentylacja mechaniczna w bloku

Wentylacja grawitacyjna w bloku: dlaczego dawniej "musiała wystarczyć"?

Wbrew pozorom zastosowanie wentylacji grawitacyjnej nie było złą wolą projektantów czy też decyzją podjętą ze względu na wielką wizję zysku wygenerowanego oszczędnością na materiałach: naturalny przepływ powietrza w latach 60′, 70′, 80′ czyli w czasach największego boomu na budownictwo wielopłytowe był po prostu jedynym powszechnie stosowanym rozwiązaniem w budownictwie zarówno wielorodzinnym, jak i w gospodarstwach domowych. Warto mieć na względzie, że wentylacja grawitacyjna była projektowana „w zgodzie” z parametrami budynku, a jej działanie było gwarantowane poprzez nieszczelne okna, infiltracje, szczeliny i mostki termiczne. I najważniejsze: 50 lat temu w trakcie ogromnej reformy energetycznej nikt nie przykładał większej uwagi do jakości powietrza, a co za tym idzie nie widziano potrzeby stosowania bardziej zaawansowanych systemów wentylacyjnych.

Dzisiejsze technologie stosowane w budownictwie "wyłączyły" wentylację grawitacyjną

Dlaczego naturalny przepływ powietrza w mieszkaniu zlokalizowanym w bloku nie do końca działa? Pomyślmy o wszystkich modernizacjach osiedli mieszkaniowych starszego typu i obecnie funkcjonujących standardach budowlanych.

  • wymiana okien, które charakteryzują się wysoką szczelnością ram i skrzydeł: szczelne okna z wielokomorowymi profilami, niskim współczynnikami przenikania ciepła, precyzyjnymi uszczelkami są absolutną blokadą dla przenikania powietrza przez konstrukcję. A to właśnie przez brak uszczelek, ich niedokładność lub punktowe rozmieszczenie infiltracja była możliwa i wentylacja naturalna miała dogodne warunki do działania;
  • dodatkowo, szklenie trzyszybowe, a to standard dla producentów okien nie tylko zmniejsza straty energii, ale jednocześnie stabilizuje temperaturę wewnątrz pomieszczeń;
  • termomodernizacja uwzględniająca izolację ścian również zaburza działanie wentylacji grawitacyjnej. Docieplenie ścian materiałami izolacyjnymi w postaci styropianu lub wełny znacząco zmniejsza różnicę ciśnień między wnętrzem mieszkania, a powietrzem zewnątrz budynku. Bez różnicy ciśnień naturalny ciąg nie ma prawa zadziałać prawidłowo.

Termomodernizacja bloków: najczęstsze problemy mieszkańców z wentylacją

54d79f74-6c04-4bf0-9141-079a1416bc2e

W przypadku termomodernizacji bloków dochodzi do paradoksu: mieszkańcy zyskują doskonałe docieplenie, ale i obrywają z powodu złej wentylacji i słabej jakości powietrza w mieszkaniu. Swobodny przepływ powietrza do tej pory gwarantowany przez nieszczelności zostaje odcięty i lokatorzy budynków mieszkalnych będą odczuwać tego skutki:

  • wilgoć, grzyb, duża wilgotność powietrza wewnątrz pomieszczeń, wykwity na ścianach;
  • zaduch, skutkujący pogorszeniem samopoczucia, zmęczeniem, dekoncetracją, sporymi dolegliwościami ze strony układu nerwowego (zawroty głowy) i oddechowego;
  • tak zwana „cofka” z kanałów wentylacyjnych, czyli zjawisko cofania się powietrza, które zamiast być wyciąganym przez kanał wentylacyjny, wraca do mieszkania;
  • mieszanie się zapachów między mieszkaniami: to także uboczny efekt cofki: do mieszkania mogą wracać także zapachy z innych mieszkań i lokali. Cofanie się powietrza to skutek braku warunków do prawidłowego działania kanału wentylacyjnego.

Wentylacja w blokach, a przepisy budowlane oraz normy wentylacyjne

Wiesz już, że zła wentylacja prowadzi do rozwoju niewłaściwego mikroklimatu w mieszkaniach, rozwoju pleśni i grzybów. Jednak przed modyfikacją wentylacji musisz poznać przepisy dotyczące systemów wentylacyjnych w blokach i budynkach mieszkalnych zamieszkania zbiorowego, ponieważ różnią się od norm obejmujących budynki jednorodzinne.

Co mówią przepisy o wentylacji i jej modernizacji w blokach?

  • Z punktu widzenia inwestora najważniejszym dokumentem jest Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Rozporządzenie reguluje wymagania dotyczące zarówno wentylacji grawitacyjnej, jak i wentylacji mechanicznej, zasady lokalizacji kanałów i wartości dotyczące minimalnego strumienia powietrza. Dokument jasno wskazuje, że każde pomieszczenie mieszkalne musi mieć zapewnioną wymianę powietrza, a kuchnie, łazienki i WC obowiązkowy wywiew realizowany najczęściej za pomocą kratek wentylacyjnych.
  • Zasady montażu kratek wentylacyjnych, wymagania dotyczące szczelin pod drzwiami i przekroi pod kanały wentylacyjne znajdziemy w normach serii PN-83/B.
  • W nowych blokach, powyżej 9 kondygnacji nadziemnych stosuje się już w większości system wentylacji mechanicznej: to idealne rozwiązanie w budynkach wysokich, w których ryzyko odwracania się ciągu w kanałach jest większe, a na poziomie prac deweloperskich montaż rekuperacji w mieszkaniach jest znacznie prostszy.

Dobra wentylacja w starym bloku: co może mieszkaniec?

Bloki z wielkiej płyty nie są przystosowane do nowoczesnych rozwiązań, a wspólne piony grawitacyjne są niestety źródłem większości problemów, a niestety nie zawsze modernizacja całego pionu jest możliwa. Lokatorzy bloków mieszkalnych niestety są bardzo ograniczenie przepisami systemu wentylacji niż właściciele domów jednorodzinnych. Jednak to nie znaczy, że są bezradni. Sprawdź, co możesz zrobić legalnie i bez naruszania przepisów, tak by pozbywać się zużytego powietrza z mieszkania, a w zamian zyskać czyste powietrze, wolne od zanieczyszczeń, bakterii i pleśni.

Ponieważ jednym z najczęściej spotykanych sposobów wentylacji jest naturalna wymiana powietrza, która bazuje na różnicach ciśnienia i temperatury wewnątrz i na zewnątrz budynku, sprawdźmy o co zadbać, by dopływ powietrza zewnętrznego odbywał się w sposób niezakłócony.

wentylacja

Zakrywanie kratek wentylacyjnych: największy błąd!

Niestety, ciągle panujące mity i przekonania dotyczące kratek wentylacyjnych, które „ciągną zimno”, „wieje z nich” i „szpecą” według dużej części inwestorów, są przyczyną najgorszego błędu, który jest popełniany w mieszkaniach zlokalizowanych w blokach: zakrywania kratek wentylacyjnych.

Wentylacja grawitacyjna działa tylko pod jednym warunkiem: że zużyte powietrze ma którędy wypływać. Zakrywanie kratek wentylacyjnych blokuje ten proces: brak ciągu to brak wentylacji, więc para wodna będąca ubocznym produktem gotowania czy kąpieli pozostaje w pomieszczeniu ku radości wszelkiej maści bakterii: jest to idealne środowisko do rozwoju najgorszego typu mikroklimatu bazującego na rozwoju wykwitów pleśni i grzybów.

Co zamiast zakrywania kratki wentylacyjnej?

Jako mieszkaniec możesz zrobić dużo, by ograniczyć nadmiar wilgoci w całym mieszkaniu.

  • Po pierwsze nie zakrywaj kratek: odsłonięta, sprawnie działająca kratka przetransportuje powietrze do kanału wentylacyjnego, ograniczy zbyt gwałtowny przepływ powietrza, uchroni Cię przed cofaniem się powietrza z kanału do mieszkania, zatrzyma kurz, owady, a w kuchni w uzupełnieniu z filtrem także tłuszcz. Jednym słowem jest gwarantem na pełną drożność kanału wentylacyjnego.
  • Po drugie pamiętaj, że KRATKA WENTYLACYJNA = BEZPIECZEŃSTWO, ponieważ wszędzie tam, gdzie pracują urządzenia gazowe, a kratka jest zasłonięta lub nie ma jej w ogóle, może dojść do cofania się spalin, a to już całkiem realne zagrożenie dla Twojego zdrowia, a w przypadku zatrucia tlenkiem węgla niestety także i życia.
  • Po trzecie usuń wszystkie przeszkody blokujące przepływ powietrza: przesuń szafki, odsuń kwietniki, zadbaj o podcięcia w drzwiach łazienkowych i kuchennych. Dbaj o regularne czyszczenie kratek wentylacyjnych, by zapewnić ich płynną sprawność.

Zamontuj nawiewniki okienne

Jak już wcześniej wspominano, zbyt szczelne okna odcinają dopływ powietrza zewnętrznego. Montaż nawiewników okiennych to rozwiązanie, które umożliwia działanie wentylacji grawitacyjnej bez konieczności otwierania okien. Dodatkowo, nawiewniki okienne są w pełni zgodne z przepisami i zaleceniami kominiarskimi. Nie grożą Ci zatem żadne konsekwencje prawne ze strony spółdzielni.

Używaj wentylatora łazienkowego: ale zwracaj uwagę na przepisy!

wentylator łazienkowy

Używanie wentylatora łazienkowego w bloku nie jest zabronione, może on być traktowany jako wsparcie dla wentylacji naturalnej, ale pod jednym warunkiem: nie może on działać ciągle! Takie działanie zaburzałoby ciąg w całym pionie grawitacyjnym wywołując efekt cofki u Twoich sąsiadów. Z tego względu bardzo często spółdzielnie nakładają obowiązek posiadania zgody administratora na używanie wentylatora łazienkowego. Jak korzystać z niego w prawidłowy i bezpieczny sposób?

  • Używaj go okresowo, tylko w określonych sytuacjach w trakcie kąpieli/10 minut po kąpieli.
  • Wybieraj dobre modele: optymalny wentylator łazienkowy posiada wbudowany timer zarządzający czasem pracy urządzenia oraz czujnik wilgotności.
  • Zadbaj o napływ powietrza do łazienki: pamiętaj o podcięciu drzwi, nawiewnikach okiennych, odsłoniętej kratce wentylacyjnej.
  • Pamiętaj, że wentylator łazienkowy powinien pracować tylko pionie łazienkowym: nie podłączaj go do kanału kuchennego!

Nie podłączaj mechanicznego okapu kuchennego do wspólnych kanałów wentylacyjnych!

W mieszkaniach zlokalizowanych w blokach z wielkiej płyty, gdzie funkcjonuje wentylacja grawitacyjna mechaniczny okap kuchenny podłączony do wspólnego kanału jest niezgodny z przepisami: mieszkańcy mogą montować okap w obiegu zamkniętym lub pochłaniacz zapachów.

Rekuperacja decentralna: jak działa rekuperacja i czy jest legalna w mieszkaniach w blokach?

Mechaniczne wspomaganie wentylowania powietrza z odzyskiem ciepła

Całkowicie prawidłową wentylację, zapewniającą oszczędność energii, odzysk ciepła, świeże powietrze i redukcję na kosztach ogrzewania gwarantuje montaż rekuperacji, czyli wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła. System składający się z centrali wentylacyjnej i przewodów wentylacyjnych (przewody nawiewne i wywiewne) odpowiada za stałą wymianę powietrza, jego filtrację, stabilny mikroklimat. Z tego powodu wentylacja mechaniczna uznawana jest za system o znacznie lepszych właściwościach i możliwościach sterowania niż wentylacja naturalna.

Rekuperacja w bloku: czy to opłacalne?

Oczywiście, znacznie łatwiejsze pod kątem montażu jest instalowanie rekuperacji w przypadku domów wolnostojących lub mieszkań w stanie deweloperskim w wieżowcach, które są dopiero wznoszone. Jednak jeśli jesteś właścicielem mieszkania w istniejącym bloku z wielkiej płyty, również możesz skorzystać z dobrodziejstw rekuperacji, choć wymaga to odpowiedniego projektu, a w przypadku bloku z wielkiej płyty rozwiązań w postaci montażu rekuperacji decentralnej.

Systemy wentylacyjne zdecentralizowane: jak to działa?

Rekuperator ścienny to urządzenie instalowane w ścianie zewnętrznej budynku, które nie ingeruje w piony wentylacyjne, nie wymaga przeróbek ani zaawansowanych prac, które dodatkowo wymagałyby również zgody spółdzielni, dlatego jest doskonałym rozwiązaniem w przypadku budownictwa wielopłytowego.

Odpowiednie rekuperatory decentralne mają dobrą sprawność odzysku ciepła. System składa się z dwóch wentylatorów: jeden wentylator nawiewa, drugi wyciąga zużyte powietrze, a wymiennik ciepła na bieżąco odzyskuje energię termiczną.

Montaż rekuperatora ściennego w bloku - krok po kroku

Jak wygląda instalacja rekuperatora decentralnego w mieszkaniu w bloku z wielkiej płyty? Instalatorzy w oparciu o projekt przygotowują otwór w ścianie zewnętrznej, a następnie:

  • montują rurę i wymiennik,
  • instalują jednostkę wewnętrzną i zewnętrzną,
  • podłączają zasilanie (należy pamiętać, że rekuperacja wymaga zasilania jej prądem, awarie, przerwy w dostawach spowodują wyłączenie instalacji).

Całość prac na jedno urządzenie zamyka się w około 2 godzinach.

61d694a8-cb33-4399-9561-21b78ff5e239

Zalety rekuperacji w bloku

System mechanicznego wspomagania wymiany powietrza w mieszkaniu to stały dostęp do świeżego powietrza, filtracja smogu i alergenów (co jest szczególnie ważne w przypadku dużych miast i osiedli mieszkaniowych), brak wilgoci i pleśni i odzysk ciepła generujący niższe rachunki.

Wentylacja mechaniczna w bloku: o czym musi pamiętać inwestor?

Indywidualna wentylacja nawiewno-wywiewna musi być wykonana zgodnie z prawem budowlanym i normami przewidzianymi dla mieszkalnictwa zbiorowego.

  • Przede wszystkim nie można ingerować w kanały wspólne bez zgody administratora.
  • Dobrze zadbać o szczeliny pod drzwiami, nawiewniki i brak blokad przepływu powietrza między pomieszczeniami.
  • Wentylację mechaniczną wywiewno-nawiewną powinien zaprojektować wykwalifikowany inżynier. Nie jest to fanaberia, a dobry sposób na opracowanie bilansu powietrznego i doboru wydajności. Projektant dodatkowo właściwie rozmieści punkty nawiewne i wywiewne oraz zadba o dobór urządzenia o optymalnej mocy.
  • Po pracach montażowych trzeba pamiętać o regularnej wymianie filtrów i przeglądach: bez tego system nie będzie działał w pełni wydajnie.

Montaż rekuperacji w bloku: podsumowanie

Dobrze zaprojektowany, przemyślany system rekuperacji ściennej to najlepsze rozwiązanie w zakresie optymalnej wentylacji dla budynków starszego typu, tam, gdzie niemożliwa jest instalacja centralnego systemu. Prostota montażu, niższe koszty, a jednocześnie doskonała wymiana powietrza, jego pełna higienizacja i odzysk ciepła zapewniające komfort cieplny w mieszkaniu: taki zbilansowany system tworzy zdrowy i korzystny dla mieszkańców mikroklimat.

consultant

potrzebujesz wyceny?

potrzebujesz pomocy?