Mnogość dopłat i dofinansowań do wymiany starego źródła ciepła na nowoczesny system grzewczy, sprawia, że coraz większy odsetek właścicieli istniejących już budynków jednorodzinnych decyduje się na modernizację kotłowni. W miejsce nieefektywnych kopciuchów i leciwych pieców niskiej klasy można zainstalować kocioł gazowy lub ekologiczny i oszczędny system oparty na pompie ciepła. Na co zatem warto się zdecydować?
Przy podjęciu ostatecznej decyzji warto myśleć w perspektywie długoterminowej. Ceny gazu rosną z roku na rok, a podwyżkom sprzyja niestabilna cena na rynku i niepewna sytuacja geopolityczna. Przepisy unijne również dążą do całkowitego zakazu montażu pieców gazowych dla budynków użyteczności publicznej od 2028 roku, a dla właścicieli domów dwa lata później, co oznacza, że od 2030 instalacja gazowa nie będzie mogła być zamontowana w modernizowanych budynkach.
Czy można zamontować pompę ciepła w starym domu? Jeśli jesteś inwestorem, który chce zapewnić sobie ekologiczne, czyste, bezobsługowe i nie angażujące urządzenie grzewcze, które przynosi duże oszczędności w sezonie grzewczym, znacznie wyprzedzając pod tym względem chociażby ogrzewanie gazowe odpowiedź brzmi: warto, a nawet trzeba, ze względu na niskie koszty eksploatacyjne, które w starszych budynkach będą miały znaczące odzwierciedlenie w rachunkach, nie drenując domowego budżetu zimą.
Pompy ciepła są urządzeniami grzewczymi, które nie wytwarzają energii cieplnej, ale zgodnie z nazwą pompują energię termiczną pochodzącą z powietrza (powietrzna pompa ciepła), gruntu (pompa gruntowa) lub zbiorników wodnych (wodna pompa ciepła). Ze względu na niskie koszty montażu i prostotę instalacji w starym domu najczęściej montowana jest powietrzna pompa ciepła.
Pompa ciepła realizując obieg termodynamiczny pobiera energię termiczną z dolnego źródła ciepła (w przypadku pompy powietrznej z powietrza zewnętrznego). Dolne źródło ciepła nie musi charakteryzować się wysoką temperaturą: krążący w układzie pompy ciepła czynnik chłodniczy będący gazem technicznym o bardzo niskiej temperaturze parowania, znajdując się w parowniku pompy ciepła jest w stanie pozyskać energię z dolnego źródła o temperaturze nawet kilkunastu stopni Celsjusza poniżej zera. Z kolei sprężarka pompy podnosząc ciśnienie pracy czynnika i jednocześnie jego temperaturę umożliwia przekazanie tej energii cieplnej w skraplaczu do górnego źródła ciepła, który zasila instalację C.O. oraz zasobnik C.W.U. Obieg termodynamiczny kończy zadanie zaworu rozprężnego, który przywraca robocze ustawienia czynnika termodynamicznego, pozbawiając go temperatury i ciśnienia: dzięki temu proces pozyskiwania i przemian fizycznych czynnika może być powtarzany cały czas.
Pompa ciepła nie tylko spełni zadanie polegające na dostarczeniu ciepła do budynku, ale zadba o przygotowanie ciepłej wody użytkowej, a także może sprawdzić się w procesie chłodzenia domu gorącym latem współpracując z instalacją klimakonwektorów.
By realnie obniżyć domowe rachunki pompa ciepła w starym domu musi współpracować z istniejącym systemem ogrzewania, którym najczęściej w przypadku modernizowanych budynków nie jest ogrzewanie podłogowe, a stare grzejniki konwekcyjne. Czy pompa ciepła będąca co do zasady urządzeniem niskotemperaturowym, współpracującym najczęściej z ogrzewaniem płaszczyznowym i sufitowym sprawdzi się w połączeniu z tradycyjnymi grzejnikami?
W przypadku starszego typu budownictwa, ale i budynków użyteczności publicznej czy też komercyjnych najwłaściwszym i bardziej ekonomicznym rozwiązaniem jest montaż wysokotemperaturowej pompy ciepła. Czym różni się pompa wysokotemperaturowa od pomp niskotemperaturowych? Pompa ciepła wysokotemperaturowa to urządzenie, które osiąga znacznie wyższą wydajność energetyczną przy współpracy z tradycyjną instalacją CO opartą na grzejnikach konwekcyjnych, które wymagają zasilania ich wodą o temperaturze 55°C lub często wyższej. W takim wypadku konstrukcja instalacji grzewczej w starym domu nie stanowi żadnego problemu dla efektywnej pracy pompy ciepła i nie jest konieczny kapitalny remont ani kucie posadzki, by położyć ogrzewanie podłogowe, ani wymiana starych grzejników na grzejniki niskotemperaturowe (choć to dobre i warte rozważenia rozwiązanie). Wszystko to odbywa się przy jednoczesnym zachowaniu odpowiedniego współczynnika COP, który obrazuje stosunek mocy grzewczej urządzenia do ilości energii elektrycznej, której pompa potrzebuje by móc sprawnie działać.
Bardzo częstym scenariuszem jest ten, w którym w modernizowanym budynku istnieje już źródło ogrzewania np. kocioł gazowy, a inwestor chce, aby pompa ciepła wspomagała obecny w budynku system grzewczy. Jest to jak najbardziej zasadne i możliwe do osiągnięcia rozwiązanie: w takim wypadku kocioł gazowy jest traktowany jako dodatkowe rozwiązanie, które może uzupełniać energię, której nie jest w stanie wytworzyć pompa ciepła.
Wydajność powietrznej pompy ciepła maleje wraz ze spadkiem temperatury zewnętrznej, zupełnie przeciwnie aniżeli budynek, który wymaga w takiej sytuacji większego zapotrzebowania na energię cieplną. Krzywe wydajności pompy ciepła oraz zapotrzebowania budynku na ciepło przecinają się w punkcie nazywanym punktem biwalentnym. Poprawnie dobrany przez projektanta i wytyczony punkt biwalentny zaczyna się najczęściej od wartości -7 stopni Celsjusza, przy czym należy podkreślić, że na wskazanie punktu, po którym uruchamiane zostaje ogrzewanie alternatywne ma wpływ wiele kwestii pobocznych. Jakie są zalety wytyczenia punktu biwalentnego? Oczywiście niższe koszty ogrzewania domu: efektywne korzystanie z obu dostępnych źródeł ciepła, które odpowiednio się uzupełniają to sposób na cięcie rachunków za ogrzewanie domu. Natomiast drugą ważną zaletą jest przedłużenie żywotności samej pompy ciepła, poprzez ograniczenie jej pracy w najtrudniejszych i najbardziej wymagających warunkach.
Jeśli pompa ciepła w starym budynku ma działać samodzielnie, jako jedyne źródło ogrzewania, nie jest wymagane ustalanie punktu biwalentnego.
Przed montażem pompy ciepła należy przeprowadzić termomodernizację budynku, aby zmniejszyć straty ciepła.
Instalacja urządzeń opartych na działaniu odnawialnych źródeł energii, przede wszystkim pompy ciepła niesie za sobą konieczność przeprowadzenia prac w zakresie izolacji budynku, tak by uniknąć straty ciepła, bo te musiałaby niwelować wzmożona praca pompy. W ten sposób koszty ogrzewania stale, by rosły, zaś sama inwestycja po prostu byłaby bezzasadna. Słaba termoizolacja przy każdym systemie grzewczym w starym domu to spore straty. Dom przed montażem ciepła powinien zostać odpowiednio docieplony, konieczna będzie izolacja dachu i wymiana okien i drzwi na modele o optymalnych współczynnikach przenikania ciepła. Zniwelowane straty ciepła oraz redukcja mostków termicznych stanowiąca ochronę przed utratą ciepła stwarzają najlepsze warunki pracy dla pompy ciepła.
Przy doborze pompy ciepła warto także zlecić profesjonalnej firmie audyt energetyczny, który wskaże newralgiczne obszary wymagające poprawy, tak by dom mógł wyróżniać się lepszą efektywnością.
Dobrze rozważyć także montaż systemu wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła, która również redukuje koszty ogrzewania domu przy jednoczesnej higienizacji powietrza.
Pompa ciepła jest nowoczesnym i w pełni bezpiecznym systemem grzewczym, sprawdzającym się zarówno w budownictwie wielorodzinnym, w dużych inwestycjach, jak i w niewielkich gospodarstwach domowych. Jednak jak każda instalacja, do płynnego, optymalnego i niczym niezakłóconego działania potrzebuje eksploatacji zgodnej z wytycznymi technicznymi oraz regularnej, systematycznej konserwacji oraz przeglądów, które mają za zadanie wychwycić ewentualne problemy techniczne, które mogłyby spowodować awarie. Dlatego przy doborze pompy ciepła nieoceniona jest fachowa pomoc i zaprojektowanie całej instalacji zgodnie z normami technicznymi oraz sztuką budowlaną, a także dobór urządzenia, które będzie odpowiadało zapotrzebowaniu modernizowanego budynku na ciepło i dostarczenie wody użytkowej.
Projektant również wskaże, które obszary mogą generować największe straty ciepła w starym domu i zużycie energii. Zaplanuje także współpracę pompy ze starą instalacją, a doświadczeni instalatorzy przeprowadzą sprawny jej montaż w budynku.
Bardzo często, zachęcani wpisami na forach internetowych inwestorzy zyskują przekonanie, że dobór odpowiedniej pompy ciepła, jak i jej montaż nie jest skomplikowanym przedsięwzięciem. Wystarczy obejrzeć krótki instruktaż, mieć chęć majsterkowania i zakupić urządzenie. To błąd, który najczęściej poprawiać muszą firmy instalacyjne, z którymi inwestorzy kontaktują się w nadziei na to, że naprawią fuszerkę będącą źródłem znacznych strat finansowych. Na miejscu, w większości przypadków okazuje się, że nie tylko błędy w sztuce przekładające się na wadliwą budowę instalacji, ale i pompa o zbyt małej lub zbyt dużej mocy są sporym problemem. Urządzenie nadmiernie wydajne może powodować taktowanie pompy ciepła, które spowoduje znacznie większe zużycie energii elektrycznej. Pompa ciepła o zbyt niskiej mocy z kolei nie będzie w stanie sprostać ogrzewaniu domu o większej powierzchni i przygotowaniu ciepłej wody użytkowej.
Właściciele modernizowanych budynków mogą liczyć na częściowy zwrot poniesionych przedsięwzięć modernizacyjnych oraz montaż pompy ciepła i jej zakup. Możliwość uzyskania dopłat do wymiany nieefektywnego źródła ogrzewania na pompę ciepła stwarza program „Czyste Powietrze”, w ramach którego można także uzyskać dofinansowanie na termomodernizację budynku (izolacja ścian, wymiana okien oraz drzwi). Termomodernizację starego domu można także odliczyć od podatku w ramach ulgi termomodernizacyjnej.
Warto także dowiedzieć się o możliwość uzyskania częściowej rekompensaty ze środków gminnych. Część samorządów stwarza ku temu okazje, oferując finansowanie z budżetów gminy przeznaczone na wymianę kopciuchów i pieców najniższej klasy.
Zasilenie instalacji grzewczej nowoczesnym, intuicyjnym, ekologicznym i w pełni zautomatyzowanym urządzeniem jakim jest wysokotemperaturowa pompa ciepła korzystnie wpłynie na komfort termiczny mieszkańców domu, podniesie wartość samej nieruchomości, a także przyniesie realne oszczędności zimą. By doświadczyć wszystkich pozytywnych aspektów związanych z montażem pompy ciepła w starym domu dobrze najpierw realnie ocenić przebieg inwestycji, jej koszty i dobrać rozwiązania dopasowane do warunków technicznych budynku i możliwości inwestora. Skontaktuj się z nami poprzez formularz, a my przedstawimy Ci najlepsze opcje dotyczące Twojej inwestycji.